HomeLibraryMuhurta CintamaniCh.2 · Chapter 2
Muhurta Cintamani · Chapter 2

62
Verses
0
Translated

All 62 verses

1
ज्योरगा नासत्यान्तकवह्तिधातृशशभदुद्रादिती ऋक्षेशञा: पितंरो भगो5यं मरवी त्वष्टा समीरः क्रमात्‌ । शक्
2
अन्बयः--उत्तरात्न वरोहिण्य: भास्कर: च श्रुवं [ ध्रुवसंज्ञ ]स्थिरं [स्थिरसंज्ञऊ्च ] तत्न स्थिरं [स्थि
3
स्वात्यादित्ये श्रतेस्त्रीणि चन्द्रत्चापि चरं चलम्‌ । तस्मिन गजादिकारोहो वाटिकागमनादिकस्‌ ॥ ३॥। अन्व
4
पूर्वाफाल्गुनी, पूर्वाषाढ़, पूर्वाभाद्रपद, भरणी, मघा, ये पाँच नक्षत्र और मंगल दिन, इनकी क्रर और उग्र
5
विशाखा, कृत्तिका, ये दो नक्षत्र और बुध दिन, इनकी मिश्र और साधारण संज्ञा है। इनमें अग्निहोत्र, साधारण
6
हस्त, अद्विनी; पुष्य, अभिजित्‌, ये चार नक्षत्र और बृहस्पति दिन, इनकी क्षिप्र और लघ॒ संज्ञा है। इनमें
7
मृगशिरा, रेवती, चित्रा, अनुराधा, ये चार नक्षत्र और शुक्रवार इनकी मृदु और मैंत्र संज्ञा है। इनमें गान
8
अन्वयः--मूलेन्द्राहिभ॑ तथा सौरिः, तीक्ष्णं, दारुणसंज्ञंकं (च ज्ञेयम) । तत्र अभिचारघातोग्रभेदा: पशुदम
9
अन्वयः--मूलाहिमिश्रोग्रं अधोमु्‌ख॑; आद्रेंज्यहरित्नयं श्रुवं ऊर्ध्वास्यं, मैत्नकरानिलादितिज्येष्ठाश्
10
रेवती, तीनों उत्तरा, रोहिणी, अश्विनी, हस्त, चित्रा, स्वाती, विशाखा, अनुराधा, धनिष्ठा, पुष्य, पुनर्वं
11
यदिं कदाचित्‌ पहिनने के दिन नवीन वस्त्र कहीं जल जाय, अथवा फट जाय, अथवा गोबर या कीचड़ लग जाय तो उस ब्
12
विप्राज्ञया तथोढ्वाहे राज्ञा प्रीत्यापितं च यत्‌ । निन्‍्धे5षपि धिष्ण्ये वारादों धाय॑ वस्त्र जगुबंधा
13
राधामूलमृदु भ्रुवक्षंवरुणक्षिप्रलंतापादपारोपोष्थयो नृपदर्शनं प्रवमृदुक्षिप्रश्रवोवासव: । तीक्ष्णोग्र
14
लग्ने शुभे चाष्टमशुद्धिसंयुते रक्षा पश्चूनां निजयोनिभ चरे। रिक्ताष्टमीदश्शकुजश्रवो ध्र॒वत्वाष्ट्रेषु
15
अदिविनी, पुष्य, हस्त, चित्रा, मृगशिरा, अनुराधा, रेवती, श्रवण, धनिष्ठा, शतभिष, स्वाती, पुनर्वसु, मूल
16
क्रयक्षें विक्रयो नेष्टो विक्रयक्षें क्रमोषपि न। पौष्णाम्बुपाश्विनीवातश्रवध्चित्रा: क्रये शुभाः॥ १६४
17
ाप केन्द्रद्िकोण शुभः यमभे पूर्वाद्दीशकृशानुस षघट्त्त्यायेष्वशुभविना घटतनुं सन्विक्रयः सत्तिथो । रिक
18
अश्विनी, पुष्य, हस्त, रेवती, धनिष्ठा, मृगशिरा, स्वाती, शतभिष, पुनवंसु, इन नक्षत्रों में; चौथि, नवमी,
19
स्याद्भ्षाघटन त्रिपुष्करचरक्षिप्र ध्रुवे रत्नयुक्‌ तत्तीक्ट्नोग्रविहीनभे रविकुजे मेषालिसिहे तनौ। तन्
20
मुद्राणां मुद्रापातन और वस्त्रक्षालन मुहूत्ते पातनं सद्‌प्रुवमृदुचरभक्षिप्रभ्वीन्दुसौरे घत्ने पूर्णा
21
अन्वयः--विरिक्ते (तिथौ) शाुक्रज्याकह्नि, मैत्र श्रुवलघ्सहितादित्यशाक्रद्विदेवे, स्थिराख्ये लग्नेषपि,
22
धनिष्ठा, पुष्य, रोहिणी, पूर्वाषाढ़, विशाखा, उत्तराफाल्गुनी, रेवती इन नक्षत्रों की अन्धाक्ष संज्ञा है
23
विनष्टाथ्थस्यथ लाभो5न्धे शीघ्र मन्‍्दे प्रयत्नतः । स्थाददूरे श्रवर्ण मध्ये श्रुत्याप्ती न सुलोचने ॥
24
तीक्षणमिश्र प्रुवोग्रेयंद्द्॒व्य॑ दत्त निवेशितम्‌ । प्रयुक्त च॒विनष्टं च॒विष्टयां पाते च नाप्यते ॥ २
25
मित्राक प्रूववासवाम्बुपमघातोयान्त्यपुष्येन्दुभिः पापहोनबलेस्तनौ सुरगुरो ज्ञे वा भुगों खे विधों। आप्य
26
क्षिप्रे मैत्रे वित्सिताकेज्यवारे सौम्ये लग्नेःकें कुजे वाखलाभे । योनेमेंत्रयां राशिपोइ्चापि सैत्ष्य
27
स्वात्यादित्यमृदुहिदेवगुरुभे कर्णत्रयाइवे चरे लग्ने धर्मंसुताष्ठशुद्धिसहिते द्रव्यप्रयोग: शुभः । नार
28
मुलद्ीशमघाचर श्रुवमृदुष्षिप्रविनाक॑ शनि पापहीनबलंबिधा जलग॒ृहे शुक्रे विधो मांसले। लग्ने देवगुरो हलप्
29
पहिले-पहिल हल चलाने के लिए सूर्यभुक्त अर्थात्‌ जिस नक्षत्र में सूर्य वत्तमान हो उस नक्षत्र के पूर्व
30
त्वाष्ट्रान्मित्रकभाद्दये5म्बुपलघुश्रोत्रे शिरामो क्षण भौसाकेज्यदिने विरेकवमनायं स्यादबुधाकी विना। म
31
तीक्ष्णजपादकर वह्लिवसु श्रुतीन्दुस्वातीमघोत्तरजलान्तकतक्षपुष्ये । मन्दाररिक्तरहिते दिवसे४तिशस्ता धान
32
भाग्यायंमश्रुतिमघन्द्रविधातृ मूलमैत्रान्यभेष कथितं कणमर्दनं सत्‌ । द्वीशाजपान्निऋतिधातृशतायं मक्षें
33
मिश्रोग्ररोद्रभुजगेन्द्रविभिन्न भेषु कर्काजतौलिरहिते च तनो शुभाहे । धान्यस्थिति: शुंभकरी गदिता श्रुव
34
अश्विनी, पृष्य, हस्त, तीनों उत्तरा, रोहिणी, रेवती, श्रवण, धनिष्ठा शतभिष, पुनर्वसु, स्वाती, अनुराधा औ
35
सूर्य जिस नक्षत्र में स्थित हो उससे तीन-तीन नक्षत्रों काएक त्रिक, ऐसे सत्ताइस नक्षत्रों केनव त्रिक ह
36
सेका तिथिर्वारयुता कृताप्ता शष गुण$5अ्र भुवि वह्निवासः । सौख्याय होमे शशियुग्मशेष प्राणा्थंनाशौं दिव
37
नवाज्न॑ स्थाच्चरक्षिप्रमदुभे सत्तनो शुभम्‌ । नन्‍्दाविषघटीमधुपौषाकिभूमिजान्‌ ॥ ३७ ॥ बिना अन्वयः--च र
38
याम्यत्रयविशासेन्द्रसापंपित्येशभिन्नभे। भुग्वीज्याकंदिने नोकाघट्टून सत्तनौं शभम्‌ ॥ ३८ ४ अन्ययः--याम
39
मुलादाभरणीपित्र्यमृगे सौम्ये घंटे तनो । सुखे शुक्रेषष्टमे शुद्ध सिद्धिवोराभिचारयो: ७ ३९॥ अन्वयः--मुल
40
व्यन्त्यादिति ध्रवमघानिलसापंधिष्ण्य रिक्ते तिथौ चरतनौ विकवीन्दुवारे । स्नान रुजा विरहितस्य जनस्य शास
41
मृदुश्रुवक्षिप्रचरे ज्ञे गुरो वा खलग्नगे। विधौ ज्ञजीववर्गस्थे शिल्पविद्या प्रशस्यते ।। ४११ अन्वयः--प
42
अन्वयः-सुरेज्यमित्रभाग्येषु, च (तथा) अष्टम्यां, हरो, तेतिले, शुक्रदृष्टे तनौ, सौम्यवारे सन्धानं इष्य
43
त्यक्त्वाष्टभूतशनिविष्टिकुजान्‌ जनुभेंमासो मृतौ रविविध्‌ अपि भानि नाड्थः । दनड्रोचरे तनुलबे शशिजीवता
44
अन्वयः-व्ययाष्टशुद्धोपचये लग्नगे शुभदृग्युते, त्िषड्दशायस्थे चन्द्रे सर्वारस्भ: प्रसिद्धधति ।| ४४ ।।
45
अन्वयः-स्वातीन्द्रपूर्वा शिवेसाप॑भे ज्वरे मृति: (स्यात्‌), अन्त्यमैत्रे रुजः स्थिरता भवेत्‌, याम्यश्
46
तुलभ्टमिश्रेशप यमाहिमुलभे बेब्येश5थ्थ यमाहि सोध्म्जजवेब्वे [अत्रान्वयः श्लोकक्रमेण] (भवति) ॥ ५६।' ह
47
रौद्राहिशाक्राम्बुपयास्यपूर्वादिदेववस्वग्निष_ पापवारे । रिक्ताहरिस्कन्ददिने च रोगे जी त्र॑ भवेद्रोगि
48
अश्विनी, पुष्य, हस्त, आश्लेषा, मूल, ज्येष्ठा, श्रवण, आं्द्रा और स्वाती नक्षत्र में प्रेतक्रिया करना
49
भद्रातियी रविजभूतनयाकंवारे दीशायंमाजचरणादितिवह्लिवरवे । त्रपुष्करो भवति मृत्युविनाशबुद्धो त्रेगुण्यद
50
शुक्र, मंगल, शनैशचर दिन में; अमावस, चतुर्दशी, त्रयोदशी, परीवा, छठि, एकादशी तिथि में; मूल, ज्येष्ठा,
51
अन्वय:--[...] जन्मप्रत्यरिता रयो:, अब्ज मृतिसुखान्त्य कर्तु: न सत्‌, मैत्नभगादिति ध्रुवविशाखाद्चडप्र
52
ज्येष्ठा नक्षत्र केअन्त की चार घड़ी और मूल नक्षत्र केआदि को चार घड़ी अभक्त मूल हैं, यह नारदजी कहते ह
53
अथोचरन्ये प्रथमाष्टघटयो मूलस्य शाक्रान्तिमपश्च नाड्थः । जातं शिक्षुं तत्न परित्यजेद्वा मु पितास्थाष्
54
मूल नक्षत्र केपहिले चरण में जन्म होने से पिता का नाश, दूसरे चरण में माता का और तीसरे चरण में धन का न
55
अन्वय:--शुचिप्रौष्ठपदेषमाघे मूल स्व॒र्गे (तिष्ठति) | नभः कात्तिकचेत्रपौष मूलं भूमौ (तिष्ठति) । तु (प
56
गण्डान्तेन्द्रभश लपातपरिघव्याधातगण्डा वे संक्रान्तिव्यतिपातवंधृतिसिनीबालोकु हद के । वज्ल्रे कृष्णचतु
57
शरेषुनेत्राश्विदरेन्दुभूकृताः । त्रिज्यदड्भपत्चाग्निकुवेदवक्कलयः वेदाग्निरुद्राश्वियमाग्निवक्लयो5ब्ध
58
अव्व्यादिर्प॑ तुरगास्ययोनिक्षुरोनएणास्यमणीगृह च । पृषत्कचक्रे भवन च मच्चः शय्याकरों मौक्तिकविद्रमं च
59
तोरणं बलिनिभं च कुण्डल सिहपुच्छणजदन्तमच्चकाः । व्यक्ति च त्रिचरणाभम्दलो वत्तमच्यमलाभमदंलाः ॥| ५९॥ अन
60
जलाशय, बगीचा और देव-प्रतिष्ठा के मुहूर्त में उत्तरायण, बृहस्पति बली, चन्द्रमा और शुक्र के देखते, शुक
61
रिक्तारव्ज्य॑ दिवसेडतिशरता शह्ाड्भ[पापस्त्रिभवाडसंस्थ: । व्यन्त्याष्टग: सत्खचरमृ गेन्द्रेसूर्यो घटे
62
शिवो न॒युग्मे द्वितनों व देव्य: क्षुद्राइचरे सर्व इसमे स्थिरक्षें । पुष्पे ग्रहा विध्नपयक्षसपंभूतादय