जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 5
आयुर्दायाध्यायः
सौम्येकेंद्रेतिवीर्येयदिनिधनपदंखेटहीनंसमाःस्युस्त्रिंशत्सौम्येक्षितश्चेद्गगनहिमकरैःसंयुतोथोस्वभेचेत् ॥स्वत्र्यंशेचामरेज्येमुनिनयनमितंस्वर्क्षगोलग्नगोवाचंद्रेद्यूनेशुभश्चेद्गगनरसमितंकोणगाःसौम्यखेटाः ॥ ४ ॥
एक अच्छा ग्रह केंद्र भाव में बहुत बलवान है। आठवें भाव में कोई ग्रह नहीं है। तब आयु 30 वर्ष होती है। अगर अच्छे ग्रह उस अच्छे ग्रह को देखें, तो 10 वर्ष और जुड़ते हैं। आगे: गुरु अपनी राशि में और अपने द्रेष्काण (राशि का तीसरा भाग) में है। तब आयु 27 वर्ष होती है। एक अच्छा ग्रह अपनी राशि में या पहले भाव में है। चंद्रमा सातवें भाव में है। अच्छे ग्रह पाँचवें और नौवें भाव में हैं। तब आयु 60 वर्ष होती है। (यहाँ हमारा पाठ साफ़ नहीं है: 10 वर्ष वाले शब्दों का अर्थ इसकी जगह चंद्रमा का दसवें भाव में होना भी हो सकता है।)
सरल अर्थ: केंद्र भाव में बलवान अच्छा ग्रह और खाली आठवाँ भाव लगभग 30 वर्ष देते हैं।
कीटेलग्नेसुरेज्येयदिभवतितदाखाष्टतुल्यंलयेशोधर्मेंगेचांगनाथेनिधनभवनगेक्रूरदृष्टेऽब्धिहस्ताः ॥
वृश्चिक के पहले भाव में गुरु 80 वर्ष देता है। परेशान पहले और आठवें भाव के स्वामी 22 से 27 वर्ष दे सकते हैं।
लग्नेंदूक्रूरहीनौवपुषिसुरगुरौरंध्रभंखेटहीनंकेंद्रेसौम्येखशैलाःसितविबुधगुरूस्याच्छतंकेंद्रगौचेत् ॥
पहले भाव में गुरु और वहाँ कोई बुरा ग्रह न हो तो 70 वर्ष। शुक्र और गुरु केंद्र भावों में हों तो 100 वर्ष।
धीकेंद्रायुर्नवस्थायदिखलखचरानोगुरोर्भेविलग्नेकेंद्रेकाव्येगुरौवाशुभमपिनिधनंसौम्यदृष्टंशतंस्यात् ॥
ख़ास भावों में कोई बुरा ग्रह न हो और शुक्र या गुरु केंद्र भाव में हो तो 100 वर्ष।