जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 5
आयुर्दायाध्यायः
लग्नेंदूक्रूरहीनौवपुषिसुरगुरौरंध्रभंखेटहीनंकेंद्रेसौम्येखशैलाःसितविबुधगुरूस्याच्छतंकेंद्रगौचेत् ॥वागीशेकर्कलग्नेशतमिहभृगुजेकेंद्रगेथार्कसूनौधर्मांगस्थेसुधांशौव्ययनवमगतेहायनानांशतंस्यात् ॥ ६ ॥
पहले भाव में या चंद्रमा के साथ कोई बुरा ग्रह नहीं है। गुरु पहले भाव में है। आठवीं राशि में कोई ग्रह नहीं है। एक अच्छा ग्रह केंद्र भाव में है। तब आयु 70 वर्ष होती है। शुक्र और गुरु केंद्र भावों में हैं। तब आयु 100 वर्ष होती है। गुरु कर्क राशि में पहले भाव में है। तब आयु 100 वर्ष होती है। शुक्र केंद्र भाव में है। शनि नौवें या पहले भाव में है। चंद्रमा बारहवें या नौवें भाव में है। तब आयु 100 वर्ष होती है।
सरल अर्थ: पहले भाव में गुरु और वहाँ कोई बुरा ग्रह न हो तो 70 वर्ष। शुक्र और गुरु केंद्र भावों में हों तो 100 वर्ष।
धीकेंद्रायुर्नवस्थायदिखलखचरानोगुरोर्भेविलग्नेकेंद्रेकाव्येगुरौवाशुभमपिनिधनंसौम्यदृष्टंशतंस्यात् ॥
ख़ास भावों में कोई बुरा ग्रह न हो और शुक्र या गुरु केंद्र भाव में हो तो 100 वर्ष।
कोदंडांत्यार्धमंगंयदिसकलखगाःस्वोच्चगाज्ञेजिनांशैर्गोस्थेपूर्णंचकेंद्रेसुरपतिभृगुजौलाभगेब्जेपरायुः ॥
धनु के अंतिम भाग का उदय और उच्च राशियों के ग्रह पूरी आयु देते हैं। दूसरे नियम 100 वर्ष देते हैं।
वागीशेवीर्ययुक्तेनवमभवनगाःसर्वखेटाःशतायुःकर्केंगेजीवचंद्रौसहजरिपुभवेसत्कविज्ञौचकेंद्रे ॥
बलवान गुरु और नौवें भाव में सब ग्रह 100 वर्ष देते हैं। एक और नियम 85 वर्ष देता है।