मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 8 · और कामों के मुहूर्त
मिश्रप्रकरणम्
द्रव्यं संव्यवहारतो लघुचरैर्योज्यं चरांगे बुधे धर्माष्टात्मजगेऽथ तस्य हरणे हस्तो रविर्ज्ञः कुजः । संक्रांतिर्भरणी त्रिपुष्करयमौ कुंभांत्ययोश्चंद्रमा वृद्धिश्चेति शुभाविदून इह यत्कुर्यादृणं तत्स्थिरम् ॥ १४ ॥
व्यापार के लिए पैसा क्षिप्र और चर नक्षत्रों में उधार दें। उदय राशि चर राशि हो। बुध नौवें, आठवें या पाँचवें भाव में हो। अब उस कर्ज़ को चुकाने की बात। हस्त, रविवार, बुधवार और मंगलवार अच्छे हैं। संक्रांति (सूर्य का राशि में प्रवेश) और भरणी भी अच्छे हैं। त्रिपुष्कर और द्विपुष्कर दिन भी अच्छे हैं। चंद्रमा का कुंभ या मीन में होना और वृद्धि योग (पंचांग का सूर्य-चंद्र योग) भी अच्छा है। सातवाँ भाव खाली हो। लेकिन इन समयों में लिया कर्ज़ टिका रहता है।
सरल अर्थ: क्षिप्र और चर नक्षत्रों में उधार दें। कर्ज़ इन दिनों में चुकाएँ, पर तब लिया कर्ज़ टिका रह सकता है।
तीक्ष्णोग्रध्रुवमिश्रवायुषु धनं नष्टादिकं नैतिकाद्भेऽब्ध्याप्ते त्रिखशेषयोर्नगतमेत्यंत्यांबुशुद्धौ क्षिपेत् । विद्यां प्रोक्तवदिष्टदेवतिथिभेऽथ द्वीशमूलध्रुवैर्मृद्वश्वीज्यकरांबुपैः सुजलखाब्जांगे तरून् रोपयेत् ॥ १५ ॥
कुछ नक्षत्रों में खोया पैसा शायद वापस न आए। पेड़ अच्छे नक्षत्रों में लगाएँ, जल राशि उदय हो।
उद्वाहर्क्षहरित्रयादितिहयेज्यर्क्षैस्तडागादयो ज्ञेज्याब्जैस्तनुगैः सिते दशमगे सिध्यंति सद्वासरे । राजेक्षा श्रवणत्रयध्रुवमृदुक्षिप्रैः स्वकेंद्रायगैः सौम्यैः शांतिकपौष्टिके सचरभैरेतैः सुधर्मोदये ॥ १६ ॥
तालाब खुदवाएँ और राजा से मिलें अच्छे नक्षत्रों में। शांति और पुष्टि के कर्म अच्छे ग्रहों की अच्छी स्थिति में करें।
दिव्यं नैव मलिम्लुचे विधुसितेज्यास्ते रवावष्टमे मंदाराह्नि खलोदये स्थिरतनौ कुर्यात्कृतेऽदोऽन्यथा । श्रीशैलग्रहणायनेषु विषुवे संकीर्णजातावुपाकृत्युत्सर्गवधूप्रवेशनगयागोदासु नित्याब्दिके ॥ १७ ॥
इन समयों में दिव्य परीक्षा टालें। कुछ यात्राओं और कर्मों में अस्त गुरु या शुक्र दोष नहीं है।