मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 7 · यात्रा
यात्राप्रकरणम्
कुर्वन्दक्षिणतः सदेतदितरद्वामे प्रकुर्वन्व्रजेद्भस्मास्थींधनविट्तुषाश्मलवणोपानत्तृणायस्कराः । पिण्याकौषधकृष्णधान्यरुदनं तक्रं सधूमानलः कार्पासारुणपुष्पचर्म च गुडस्तैलायसी कर्दमः ॥ १७ ॥
इन अच्छी चीज़ों को दाहिनी ओर रखकर जाएँ और बाक़ी को बाईं ओर। बुरी चीज़ें: राख, हड्डियाँ, ईंधन की लकड़ी, मल, भूसी, पत्थर, नमक और जूते। घास, लोहार, खली, दवाइयाँ, काला अनाज, रोना और छाछ। धुएँ वाली आग, कपास, लाल फूल, चमड़ा, गुड़, तेल, लोहा और कीचड़।
सरल अर्थ: अच्छे दृश्य दाहिनी ओर और बुरे बाईं ओर रखें। राख, हड्डी, नमक और धुआँ बुरे हैं।
मत्तोवांतबुभुक्षितांतकखला मुंडी जटी व्याधितः खंजव्यंगदिगंबरा यतिररिः काषायिमुक्तालकौ । चोराभ्यक्तमलाविलाश्च पतितः पाश्यर्गली गुर्विणी वंध्या कृष्णवृषाहिभेकसरठा गोधा वराहः शशः ॥ १८ ॥
निकलते समय इन लोगों और जानवरों का मिलना बुरा संकेत है।
जाहौतूमहिषः खरोष्ट्रमहिषारूढाश्च रिक्तो घटश्छिक्काप्राणिशिरोंऽगकंपपदवीबंधाः कुवागाहवौ । पातो यानपलायनं श्वकलहः षंढः क्षुतं गोर्ज्वलद्वेश्मेति प्रतिबंधकाः कुशकुनाश्छिक्कादिका मृत्युदाः ॥ १९ ॥
ये बुरे संकेत यात्रा रोकते हैं। श्लोक कहता है कि छींक जैसे संकेत से मृत्यु हो सकती है।
भृंगाल्युष्ट्रपठच्छुकाश्च नखिनः स्त्रीसंज्ञका वामतः काली कुक्कुटपुंप्रथाश्च सुरभिर्दक्षे मनोभीष्टदाः । भारद्वाजशिखंडिचाषनकुला हंसोऽज एते दृशं याता इष्टफलास्तु रासभरवो वामेऽपि पृष्ठेऽर्थदः ॥ २० ॥
कुछ पक्षी और जानवर बाईं ओर अच्छे हैं और कुछ दाहिनी ओर। पीछे से गधे का रेंकना धन लाता है।