मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 7 · यात्रा
यात्राप्रकरणम्
यद्यत्स्वांतनितांततोषकरणं कोरुद्धृतं गोमयं मृच्चांभोर्थघटान्वितः सहचरो धौतांबरो मौत्रकः । दूर्वादर्भरथाः पलास्रमदिरा वर्णी गुरुर्दैवविद्विप्रौ मित्रमृगावरोदनशवं सिद्धार्थदुग्धादि च ॥ १६ ॥
जो भी चीज़ मन को गहरी ख़ुशी दे। ज़मीन से उठाया गोबर और मिट्टी। पानी का घड़ा लिए साथी। धुले कपड़े पहने आदमी। मौत्रक। दूर्वा घास, दर्भ घास और रथ। मांस, ख़ून और शराब। विद्यार्थी, गुरु, दैवज्ञ (ज्योतिषी) और ब्राह्मण। मित्र, हिरन, और ऐसी लाश जिस पर कोई रो न रहा हो। सफ़ेद सरसों, दूध और ऐसी चीज़ें। (यहाँ हमारा पाठ साफ़ नहीं है: मौत्रक शब्द।)
सरल अर्थ: और शुभ दृश्य: गोबर, पानी का घड़ा, पवित्र घास, गुरु, ब्राह्मण, मित्र, हिरन, दूध।
कुर्वन्दक्षिणतः सदेतदितरद्वामे प्रकुर्वन्व्रजेद्भस्मास्थींधनविट्तुषाश्मलवणोपानत्तृणायस्कराः । पिण्याकौषधकृष्णधान्यरुदनं तक्रं सधूमानलः कार्पासारुणपुष्पचर्म च गुडस्तैलायसी कर्दमः ॥ १७ ॥
अच्छे दृश्य दाहिनी ओर और बुरे बाईं ओर रखें। राख, हड्डी, नमक और धुआँ बुरे हैं।
मत्तोवांतबुभुक्षितांतकखला मुंडी जटी व्याधितः खंजव्यंगदिगंबरा यतिररिः काषायिमुक्तालकौ । चोराभ्यक्तमलाविलाश्च पतितः पाश्यर्गली गुर्विणी वंध्या कृष्णवृषाहिभेकसरठा गोधा वराहः शशः ॥ १८ ॥
निकलते समय इन लोगों और जानवरों का मिलना बुरा संकेत है।
जाहौतूमहिषः खरोष्ट्रमहिषारूढाश्च रिक्तो घटश्छिक्काप्राणिशिरोंऽगकंपपदवीबंधाः कुवागाहवौ । पातो यानपलायनं श्वकलहः षंढः क्षुतं गोर्ज्वलद्वेश्मेति प्रतिबंधकाः कुशकुनाश्छिक्कादिका मृत्युदाः ॥ १९ ॥
ये बुरे संकेत यात्रा रोकते हैं। श्लोक कहता है कि छींक जैसे संकेत से मृत्यु हो सकती है।