मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 7 · यात्रा
यात्राप्रकरणम्
आज्यं दुग्धगुडौ तिलान्दधियवान्माषानिनात्प्राश्य नो शूले यानमनिष्टमिंद्रककुभोऽथाज्यं तिलान्नं तिमीन् । दुग्धं प्राश्य च हस्त्यनोहयनरैर्यानं सुयानं तयोर्ध्यानाद्वा भवति ध्रुवेऽथ हरिजं तिथ्यादिलक्षाधिकम् ॥ ६ ॥
शूल वाले दिन जाने से पहले रविवार से शुरू करके तय चीज़ खाएँ। रविवार को घी, सोमवार को दूध, मंगलवार को गुड़, बुधवार को तिल। गुरुवार को दही, शुक्रवार को जौ, शनिवार को उड़द। तब शूल के दिन यात्रा बुरी नहीं रहती। पूर्व से शुरू करके दिशा-शूल के लिए घी, तिल वाले चावल, मछली और दूध खाएँ। पूर्व में घी, दक्षिण में तिल वाले चावल, पश्चिम में मछली, उत्तर में दूध। पूर्व से हर दिशा के लिए एक-एक सवारी से जाएँ: हाथी, गाड़ी, घोड़ा या आदमी की उठाई पालकी। तब दोनों हालात में यात्रा अच्छी होती है। या उन दोनों का ध्यान करने से ही यह ज़रूर काम करता है। इसके अलावा हरिज (क्षितिज पर उदय होने वाला बिंदु) सबसे ज़्यादा मायने रखता है। वह तिथि (चंद्र दिन) और बाक़ी सबसे एक लाख गुना भारी है। (यहाँ हमारा पाठ साफ़ नहीं है: हरिज से पहले के शब्द, 'ध्रुवे अथ'।)
सरल अर्थ: तय चीज़ें खाने और तय सवारी लेने से शूल का दोष कट जाता है। उदय राशि तिथि से कहीं ज़्यादा मायने रखती है।
स्वर्क्षानर्धिघटास्तभानृजुगृहान्षष्ठं रिपोर्भादनुस्वर्क्षांगेशरिपुं खलं जनिबलत्यक्तं तथा सांप्रतं । यात्रालग्नगतं त्यजेदथ दिशामीशोऽर्कशुक्रौ कुजो राहुर्मंदशशांकसौम्यगुरवः केंद्रे दिगीशे व्रजेत् ॥ ७ ॥
यात्रा की उदय राशि सोच-समझकर चुनें। तब जाएँ जब आपकी दिशा का स्वामी केंद्र में बैठा हो।
दिक्पेन प्रवसेल्ललाटग इनः प्राच्यां तनौ भालगः स्यात्पश्चान्मदनेऽर्कजोंबुगबुधः सौम्यां खगोऽपाक्कुजः । ऐश्यां द्वित्रिगतो गुरुर्ज्वलनदिश्याय११व्यय१२स्थो भृगुर्वायौ षट्६सुत५गो विधुर्निर्ऋतिदिश्यष्टांकसंस्थं तमः ॥ ८ ॥
किसी दिशा का स्वामी जब उसके ललाट वाले भाव में बैठा हो, तब उस ओर न जाएँ।
वक्री केंद्र१।४।७।१०गतस्तदीयदिवसो लग्नेऽस्य वर्गोभवेद्यातुर्नाशकरः शुभोऽपि तनुगो जन्मर्क्षलग्नेड्रिपुः । द्वीशाग्न्यंब्वजभाग्यभानि गुरुभं पौष्णांतके सार्पभं जन्मर्क्षाणि रवेरुपप्लवगतः खेटस्तनौ हानिकृत् ॥ ९ ॥
केंद्र में वक्री ग्रह या उदय राशि में दुश्मन ग्रह यात्री को नुकसान पहुँचाता है।