मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 6 · घर बनाना
गृहप्रकरणम्
द्वात्रिंशाधिकहस्तमब्धिवदनं तार्णं त्वलिंदादिकं नैष्वायादिकमीरितं तृणगृहं सर्वेषु मास्सूदितम् । छन्नं वश्यकपाटमर्चिततमं वेश्मोक्तरीत्या विशेदारंभोदितमास्सु नारदमतान्माघोर्जशुक्रेषु तु ॥ १९ ॥
इनके लिए आय (आठ दिशाओं के बिंदु) के नियम नहीं दिए गए हैं। ये हैं: 32 हाथ से बड़ा घर, चार मुख वाला घर, घास की झोपड़ी, बरामदा और ऐसी चीज़ें। घास का घर किसी भी महीने में बनाया जा सकता है। ऐसे घर में प्रवेश करो जिसकी छत पड़ चुकी हो। उसके दरवाज़े लग चुके हों और उसकी अच्छी पूजा हो चुकी हो। बताए गए तरीके से प्रवेश करो, शुरू करने के लिए बताए महीनों में। लेकिन नारद कहते हैं माघ, कार्तिक और ज्येष्ठ।
सरल अर्थ: बड़े घर और झोपड़ी के लिए अंक नहीं चाहिए। तैयार घर में सही महीनों में प्रवेश करो।
स्नानाग्निस्वपिवस्त्रभोजनपशुद्रव्यामरौकःस्थितिं पूर्वादौ जलमीशितुर्दिशि परं वायोरपाङ्मूत्रकम् । आल्प्ये शक्तिभुवोर्यथारुचि परे गेहस्य दक्षे घरट्टांबूलूखलचुल्लिकापितृपदप्रक्षालनान्यूचिरे ॥ १८ ॥
हर कमरे की अपनी दिशा है। पानी उत्तर-पूर्व में और शौचालय उत्तर-पश्चिम के पास रखो।
प्रारंभोदितभैः प्रवेश उदितो पूर्वः सपूर्वः स्थिरैर्मैत्रैश्चाच्युतमूलदस्रसहितैरारंभभैर्द्यात्मकः । कृत्यं वेश्मभवं दिवैव विहितं रात्रौ प्रवेशः क्वचित्सूर्यर्क्षादिभपंचकं मनुमितादष्ट प्रवेशे न सत् ॥ २० ॥
नए या पुराने घर में सही नक्षत्रों में प्रवेश करो। सूर्य के नक्षत्र से गिने बुरे नक्षत्र टालो।
लग्ने चोपचयस्थिरे रविमुखैः प्रारंभवत्संस्थितैः सूर्ये वामगते स्वदिग्वदनभैर्वेश्मप्रवेशः शुभः । रंध्रेषु द्विभवेभ्य आसुतगतः सूर्यो यदा स्यात्तदा पूर्वाद्याननमालयं प्रविशतां स्याद्वामगोऽसौ क्रमात् ॥ २१ ॥
अच्छे लग्न में प्रवेश करो। घर में जाते समय सूर्य तुम्हारी बाईं ओर हो।