मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 6 · घर बनाना
गृहप्रकरणम्
स्नानाग्निस्वपिवस्त्रभोजनपशुद्रव्यामरौकःस्थितिं पूर्वादौ जलमीशितुर्दिशि परं वायोरपाङ्मूत्रकम् । आल्प्ये शक्तिभुवोर्यथारुचि परे गेहस्य दक्षे घरट्टांबूलूखलचुल्लिकापितृपदप्रक्षालनान्यूचिरे ॥ १८ ॥
कमरे पूर्व से घूमकर इस क्रम में हैं: स्नान, आग, सोना, कपड़े, भोजन, पशु, धन और देवताओं का कमरा। पानी उत्तर-पूर्व में रखो। शौचालय उत्तर-पश्चिम के दक्षिण में रखो। पैसा या ज़मीन कम हो तो इन्हें अपनी मर्ज़ी से रखो। दूसरों ने कहा कि ये घर की दाहिनी ओर हों। ये हैं चक्की, पानी, ओखली, चूल्हा, पितर (पूर्वज) की जगह और धोने की जगह।
सरल अर्थ: हर कमरे की अपनी दिशा है। पानी उत्तर-पूर्व में और शौचालय उत्तर-पश्चिम के पास रखो।
द्वात्रिंशाधिकहस्तमब्धिवदनं तार्णं त्वलिंदादिकं नैष्वायादिकमीरितं तृणगृहं सर्वेषु मास्सूदितम् । छन्नं वश्यकपाटमर्चिततमं वेश्मोक्तरीत्या विशेदारंभोदितमास्सु नारदमतान्माघोर्जशुक्रेषु तु ॥ १९ ॥
बड़े घर और झोपड़ी के लिए अंक नहीं चाहिए। तैयार घर में सही महीनों में प्रवेश करो।
प्रारंभोदितभैः प्रवेश उदितो पूर्वः सपूर्वः स्थिरैर्मैत्रैश्चाच्युतमूलदस्रसहितैरारंभभैर्द्यात्मकः । कृत्यं वेश्मभवं दिवैव विहितं रात्रौ प्रवेशः क्वचित्सूर्यर्क्षादिभपंचकं मनुमितादष्ट प्रवेशे न सत् ॥ २० ॥
नए या पुराने घर में सही नक्षत्रों में प्रवेश करो। सूर्य के नक्षत्र से गिने बुरे नक्षत्र टालो।
लग्ने चोपचयस्थिरे रविमुखैः प्रारंभवत्संस्थितैः सूर्ये वामगते स्वदिग्वदनभैर्वेश्मप्रवेशः शुभः । रंध्रेषु द्विभवेभ्य आसुतगतः सूर्यो यदा स्यात्तदा पूर्वाद्याननमालयं प्रविशतां स्याद्वामगोऽसौ क्रमात् ॥ २१ ॥
अच्छे लग्न में प्रवेश करो। घर में जाते समय सूर्य तुम्हारी बाईं ओर हो।