Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 8 · Month Chart and Monthly Results
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
अथ मध्यमार्कघटितो रवेर्भुक्तघटिकाहीना अतस्त्रैक्यमृणात्मकज्ञातम् ॥ अथ मध्यमार्के ०२ । २३ । ०३ । ३७ त्र्यैक्यं १ । ५३ ऋणं जातस्त्रैक्यसंस्कृतो मध्यमार्कः २ । २३ । १ । ४५ ॥ अस्मादानीतं पूर्ववन्मंदफलं ० । १३ । १३ त्रैक्यसंस्कृतमध्यमार्के २ । २३ । १ । ४५ ऋणं जातस्त्रैक्यसंस्कृतः स्पष्टोर्कः सूक्ष्मतरः २ । २२ । ४८ । ३२ ॥
The Sun's gone ghatika (24-minute unit) are less than those from the mean Sun. So the traikya (the sum of the three corrections) is known to be minus. Take the mean Sun 02.23.03.37. The traikya 1.53 is minus. The mean Sun corrected by the traikya is 2.23.1.45. From this, find the manda correction (the correction for the Sun's uneven speed) as before. It is 0.13.13. Take it away from the traikya-corrected mean Sun 2.23.1.45. This gives the true Sun corrected by the traikya, 2.22.48.32. It is the finer one.
Simple meaning: The traikya 1.53 is taken away from the mean Sun. After the manda correction the true Sun is 2.22.48.32, a finer value.
ततश्शके १५७० आषाढसुदि १२ गुरौ उदयाद्गतघटीपलेषु ५१ । १५ श्रीमतां महाप्रभूणां सौरमानेन जन्मतस्त्रयस्त्रिंशत्तमोब्द ३३ प्रवेशो जातः ॥
The 33rd year entry of the example: Shaka 1570, Ashadha bright 12th, Thursday, 51.15 ghatika after sunrise.
तत्राब्दपः ३ । २४ । ५१ अहर्गणः ८६ । देशांतरसंस्कृतो मध्यमार्कः २ । २३ । ३ । ४१ मंदकेंद्रं ११ । २४ । १३ । १० । अयनांशाः १७ १४ । ६ मन्दफलं ०१३ । २५ उदयांतरं धनं ९ भुजांतरऋणं ०२ चरांतरं ऋणं १ । ५५ त्रैक्यमृणं १ । ४८ त्रैक्यसंस्कृतो मध्योर्कः २ । २२ । १ । ५५ त्रैक्यसंस्कृतः स्पष्टोर्कः २ । २२ । ४८ । ३२ गतिः स्पष्टा ५६ । ५७ । अत्र जन्मार्कवर्षार्कयोः साम्यमेव जातमतः प्रतिवर्षप्रवेशं जन्मार्क एव स्पष्टो लिखनीयः ॥
The year Sun and the birth Sun come out equal here, so at each year entry the birth Sun is written as the true Sun.
अथ द्वितीयमासानयनार्थं स्वाभीष्टमाससंख्या २ रूपो १ ना १ एतत्तुल्यमासगतिकोष्ठकस्थफलम् ० । २९ । ३४ । ५ देशांतरसंस्कृते जन्माहर्गणोत्थमध्यमोर्केब्दपांतकालीने २ । २२ । ३७ । २१ युतं जातस्स्वाभीष्टमासनिकटे मध्यमोर्कः ३ । २२ । ११ । १६ अस्मान्मंदकेंद्रं १० । २५ । ८ । ३४ मंदफलं १ । १५ । २३ उदयांतरं धनं ० । २५ भुजांतरं ऋणं २२ चरांतरं ऋणं १ । ३ । त्र्यैक्यमृणं १ । १८ । मध्यमार्कस्त्रैक्यसंस्कृतः ३ । २२ । १० । १८ त्रैक्यसंस्कृतः स्पष्टोर्कः ३ । २० । २४ । ५७॥
Sun of the second month: the mean Sun is moved forward one month and the three corrections are applied. The true Sun is 3.20.24.57.