लोड हो रहा है…
हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 1 · ग्रह, राशि और वर्ष प्रवेश
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
अपिच ॥ जन्मान्तरार्जितदैवमपि पुरुषकारं विना न घटतइति पुरुषार्थस्यैव मुख्यत्वम् ।
और, दूसरे जन्म में कमाया हुआ दैव भी मनुष्य के प्रयत्न के बिना नहीं आता। इसलिए प्रयत्न मुख्य है।
सरल अर्थ: प्रयत्न पहले: पिछले जन्म का भाग्य भी प्रयत्न के बिना फल नहीं देता।
तथाच वसन्तराजः ॥
वसंतराज: पिछले कर्म भाग्य हैं; प्रयत्न के साथ वे फल देते हैं, कभी अकेले नहीं।
अथ पुरुषार्थस्यैव मुख्यत्वाङ्गीकारे ।
भाग्य की ओर से आपत्ति: नल, राम और युधिष्ठिर अपने दुखों से नहीं बच सके।
नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि॥
पिछले कर्म: अच्छा या बुरा, हर कर्म भोगना पड़ता है।