Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 7 · Finding the Dashas
दशानयनाधिकाराध्यायः
पुनः पात्यांशयोगेन सर्वाणि नववर्षस्य मितिः सौरी ३६० सौरसावनावा ३६५।१५।३१।३० सवर्णिताद्राज्याद्यल्लब्धन्दिनाद्यं स तस्मिन्वर्षे ध्रुवांकस्स्यात् ॥ अनेन ध्रुवांकेन ग्रहाणाम्पात्यांशा गोमूत्रिकासंज्ञेन गुणनप्रकारविशेषेण गुणिताः षष्ठ्योपर्युपरि लब्धेन युक्तास्सन्तो ग्रहाणां सलग्नेशानां दिनघटीपलरूपाणि दशामानानि स्युः॥
Then take the length of the year: solar, 360, or solar-civil, 365 days 15 ghatikas (24-minute unit) 31 palas (24-second unit) 30 vipalas (one-sixtieth of a pala). Make it into like units and divide it by the total of patyamshas (degrees left after subtracting). What comes out, in days and smaller parts, is that year's dhruvanka (fixed multiplier). Multiply the planets' patyamshas by this dhruvanka. Use the special way of multiplying called gomutrika (cross-wise multiplication). Carry upward what comes from dividing by 60 at each step. These give the dasha (planet period) lengths of the planets and the lagna (rising sign), in days, ghatikas and palas.
Simple meaning: Period lengths: divide the year (360 or 365.26 days) by the total of remainders, then multiply each remainder by that figure.
बु | ल | सू | शु | बृ | मं | श | चं | ग्रहाः
Worked table: eight entries, fewest degrees first, with their remainders and period lengths in days.
अत्रोदाहरणम्॥तत्राब्दप्रवेशे स्वल्पांशो बुधोस्तीति स प्रथमतो विलेख्यस्ततः किञ्चिदधिकांशं लग्नं ततस्सूर्योधिकांशः एवं सर्वे स्थाप्याः ॥ ततः ऊनांशो बुधः ०।२।१८।३४ अधिकांशः लग्नमिदं ८।५३।२ विशोध्य शेषं ०।६। ३४।२८ लग्नस्याधः स्थाप्यम् ॥ एवं सर्वेषां पात्यांशा जाताः ॥ एषां पात्यांशानां योगः २८। १६।३१ हीनांशसाम्यभावात्सर्वाधिकांशश्चद्रांशादिना २८।१६।३१ तुल्यो जातः ॥ अनेन वारद्वयं षष्ट्या ६० सवर्णितेन १०।१७।९१ सौरीवर्षमिति ३६० वारद्वयं षष्ट्या ६० सवर्णिते जाता १२।९६००० भक्ताल्लब्धो दिनघटीपलात्मको ध्रुवकः १२।४३।५५ ॥ अनेन ग्रहाणां पात्यांशा गोमूत्रिकया संगुणिताः षष्ट्योपर्युपरिलब्धेन युता जातानिग्रहाणां दिनादिदशामानानि ॥
Worked example: the remainders add up to 28 degrees 16 minutes 31 seconds. Dividing 360 days by it gives a multiplier of about 12.73 days.
अथ प्रकारांतरं जातकालंकारे ॥
Another way to find a period: multiply the year by the planet's remainder and divide. The divisor's word is unclear in our text.