Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 7 · Finding the Dashas
दशानयनाधिकाराध्यायः
अन्यथा समांशापरस्वगस्य दशाभावेन तत्क्रमाकांक्षाभावात्तन्निर्णायकं हिल्लाजतेजःसिंहादिवाक्यं बलिनः पूर्वा दशा इत्यादिकमुन्मत्तप्रलपितुमिव स्यात् अपि च लग्नग्रहाणामष्टानामप्यंशसाम्ये सप्तानां पात्यांशशून्यत्वादेकस्यैव समग्रवर्षदशा स्यात् ॥
Otherwise the later planet with equal degrees would get no dasha (planet period). Then there would be no need to settle its order. So the words of Hillaja, Tejahsimha and others that settle it would be like a madman's talk. These are words such as 'the stronger one's dasha first'. Also, suppose the lagna (rising sign) and all seven planets had equal degrees. Then seven would have zero patyamsha (degrees left after subtracting). One alone would then have a dasha for the whole year.
Simple meaning: Equal degrees: if equal degrees gave no period, the rules for ties would be pointless, and one planet could rule the whole year.
नत्वेकस्यैव दशाफलं शुभमशुभं वासमग्रवर्षं भवतीति बालोपि प्रतिपद्यते ॥ नचांतरदशाविदशाफलभेद इति वाच्यम् ॥ पात्यांशाभावेन तद्दशायामन्तर्दशादेरपि गगनकुसुमायमानत्वात् ॥ अत एव श्रीमन्नीलकण्ठदैवज्ञैः ऊनं विशोऽध्याऽधिकत इत्युक्तम् ॥
One planet for the whole year: not possible. So Nilakantha says to subtract the smaller from the larger.
नतूर्ध्वस्थग्रहशोधनमधस्स्थितग्रहे उक्तम् ॥ अत्र ऊनांशग्रहे तस्मादधिकांशेभ्यः शोधिते सति ग्रहाणां दशादिनानां तुल्यत्वेपि नकापि क्षतिः ॥ तस्माद्धीनांशसाम्याभावे पात्यांशयोगः सर्वाधिकांशमितो भवति ॥
Nilakantha's rule: always subtract the smaller from the larger. Equal period days then do no harm.
वर्षतंत्रवाक्ये अव्ययानामनेकार्थत्वादेवशब्दो वाशब्दवाची ज्ञेयः ॥ हीनांशसाम्यं कदाचिद्भवत्यतः श्रीमन्नीलकण्ठदैवज्ञैः पात्यांशयोगस्सर्वाधिकांशोन्मतो भवतीत्युक्तः ॥ अन्यथा पात्यांशयोगमनुक्तैव लाघवात्सर्वाधिकांशैर्भाज्या इत्यभिदध्युरित्यलमतिप्रसङ्गेन ॥
Nilakantha's words: the total of the remainders usually equals the largest degree, but not always. So he names the total.