Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 7 · Finding the Dashas
दशानयनाधिकाराध्यायः
नत्वेकस्यैव दशाफलं शुभमशुभं वासमग्रवर्षं भवतीति बालोपि प्रतिपद्यते ॥ नचांतरदशाविदशाफलभेद इति वाच्यम् ॥ पात्यांशाभावेन तद्दशायामन्तर्दशादेरपि गगनकुसुमायमानत्वात् ॥ अत एव श्रीमन्नीलकण्ठदैवज्ञैः ऊनं विशोऽध्याऽधिकत इत्युक्तम् ॥
But even a child knows this. One planet's dasha (planet period) results, good or bad, do not last the whole year. Nor can one say the results still differ by apahara (sub-period) and vidasha (still smaller period). With no patyamsha (degrees left after subtracting), sub-periods in that dasha could not exist. They would be like flowers in the sky. That is why the honoured Nilakantha Daivajna said: 'Subtract the smaller from the larger.'
Simple meaning: One planet for the whole year: not possible. So Nilakantha says to subtract the smaller from the larger.
नतूर्ध्वस्थग्रहशोधनमधस्स्थितग्रहे उक्तम् ॥ अत्र ऊनांशग्रहे तस्मादधिकांशेभ्यः शोधिते सति ग्रहाणां दशादिनानां तुल्यत्वेपि नकापि क्षतिः ॥ तस्माद्धीनांशसाम्याभावे पात्यांशयोगः सर्वाधिकांशमितो भवति ॥
Nilakantha's rule: always subtract the smaller from the larger. Equal period days then do no harm.
वर्षतंत्रवाक्ये अव्ययानामनेकार्थत्वादेवशब्दो वाशब्दवाची ज्ञेयः ॥ हीनांशसाम्यं कदाचिद्भवत्यतः श्रीमन्नीलकण्ठदैवज्ञैः पात्यांशयोगस्सर्वाधिकांशोन्मतो भवतीत्युक्तः ॥ अन्यथा पात्यांशयोगमनुक्तैव लाघवात्सर्वाधिकांशैर्भाज्या इत्यभिदध्युरित्यलमतिप्रसङ्गेन ॥
Nilakantha's words: the total of the remainders usually equals the largest degree, but not always. So he names the total.
पुनः पात्यांशयोगेन सर्वाणि नववर्षस्य मितिः सौरी ३६० सौरसावनावा ३६५।१५।३१।३० सवर्णिताद्राज्याद्यल्लब्धन्दिनाद्यं स तस्मिन्वर्षे ध्रुवांकस्स्यात् ॥ अनेन ध्रुवांकेन ग्रहाणाम्पात्यांशा गोमूत्रिकासंज्ञेन गुणनप्रकारविशेषेण गुणिताः षष्ठ्योपर्युपरि लब्धेन युक्तास्सन्तो ग्रहाणां सलग्नेशानां दिनघटीपलरूपाणि दशामानानि स्युः॥
Period lengths: divide the year (360 or 365.26 days) by the total of remainders, then multiply each remainder by that figure.