जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 1
संज्ञाध्यायः
सानंदंप्रणिपत्यसिद्धिसदनंलंबोदरंभारतींसूर्यादिग्रहमंडलंनिजगुरुंभक्त्याहृदब्जेस्थितम् ॥एषामंघ्रिसरोरुहस्मरणतोनानाविधाःसिद्धयःसिद्धिंयांतिलघुप्रयांतिविलयंप्रत्यूहशैलव्रजाः ॥ १ ॥
मैं आनंद से सफलता के घर लंबोदर (गणेश) को प्रणाम करता हूँ। मैं सरस्वती को, सूर्य से शुरू होने वाले ग्रहों के मंडल को और अपने गुरु को प्रणाम करता हूँ। प्रेम से मैं इन सबको अपने हृदय के कमल में बसाए रखता हूँ। इनके चरण-कमलों का स्मरण करने से कई तरह की सफलताएँ फल देती हैं। बाधाओं के पहाड़ जल्दी ही पिघल जाते हैं।
सरल अर्थ: मैं गणेश, सरस्वती, ग्रहों और अपने गुरु को प्रणाम करता हूँ। इनका स्मरण करने से सफलता मिलती है और बाधाएँ दूर होती हैं।
सद्भावाकलितंपदार्थललितंयोगांगलीलार्चितंश्रीमद्भागवतंशुकास्यगलितंयच्छ्रीधरस्वामिना ॥
जैसे श्रीधर ने भागवत को साफ़ किया, वैसे ही गणेश ज्योतिषियों के लिए इस जन्म कुंडली के ग्रंथ को श्लोकों में साफ़ करते हैं।
यत्पूर्वंपरमंशुकास्यगलितंसज्जातकंफक्किकारूपंगूढतमंतदेवविशदंकुर्वेगणेशोस्म्यहम् ॥
गणेश एक पुराने, छोटे और छिपे हुए जन्म कुंडली के ग्रंथ को श्लोकों में साफ़ करते हैं। यह यश, सुख और धन देता है।
भूयांसःसंतिभूमौनिजपरमधियाशालिनःकाव्यगुंफेसंख्यावंतस्तथापिप्रचुरपरगुणानंदलीलांभजंते ॥
बहुत से कवि बुद्धिमान होते हैं, फिर भी वे दूसरों के गुणों का आनंद लेते हैं। बड़े समुद्र की तरह महान लोग अपनी मर्यादा रखते हैं।