हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
अथोत्तमकम्बूललक्षणं संज्ञातंत्रे ॥यदीन्दुःस्वगृहोच्चस्थस्तादृशौ लग्नकार्यपौ ॥इत्थशालीककम्बूलमुत्तमोत्तममुच्यते ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 2.37
अब सबसे उत्तम कंबूल का लक्षण, संज्ञातंत्र में। यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 2.37 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 2.37 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्रोदाहरणन्तत्रैव ॥
उत्तम-उत्तम कंबूल: सूर्य या मंगल मेष में, चंद्रमा कर्क में, इत्थशाल के साथ। काम हो जाता है।
अत्र सन्तानप्रश्ने मेषलग्नं लग्नेशो भौमः स्वगृहे मेषलग्ने विंशत्यंशं पंचमभावाधीशो रविः स्वोच्चे मेषे सप्तदशांशश्चन्द्रः कर्के स्वगृहे चतुर्दशांशः ॥ अत्रार्कभौमयोः कार्य्येशलग्नेशयोरित्थशालयोगोस्ति । चन्द्रोऽपि द्वाभ्यां सहेत्थशालङ्करोति तेन उत्तमोत्तमकम्बूलज्ञातम् ॥ उत्तमोत्तमकार्यङ्करोति सन्तानप्राप्त्याख्यं कार्य्यमवश्यङ्करोतीत्यर्थः ॥
उत्तम-उत्तम कंबूल का उदाहरण: संतान का प्रश्न। मेष लग्न, मंगल 20 पर, सूर्य मेष में 17 पर, चंद्रमा कर्क में 14 पर। संतान की संभावना है।
अत्र लग्नाधीशकार्येशयोर्मुथशिलसत्त्वे चन्द्रो द्वयोरन्यतरेण मुथशिलञ्चेत्करोति तदाप्युत्तमोत्तमकम्बूलं स्यादिति यादवः ॥
उत्तम-उत्तम कंबूल तब भी बनता है जब चंद्रमा दोनों स्वामियों में से किसी एक से जुड़े।