हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
इति मणऊयोगः॥अथकम्बूलयोगः॥तत्रानेकभेदसहितकम्बूलयोग उक्तस्संज्ञातन्त्रे॥लग्नकार्येशयोरित्थशालेऽत्रेन्दित्थशालतः ॥कम्बूलं चेष्टमध्यादिभेदैर्नानाविधं स्मृतम् ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 2.36
यहाँ मणऊ योग (मंगल या शनि का इत्थशाल रोकना) पूरा हुआ। अब कंबूल योग (इत्थशाल को चंद्रमा का सहारा)। कंबूल और उसके कई भेद संज्ञातंत्र में बताए गए हैं। यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 2.36 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 2.36 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र लग्नेशकार्येशयोरित्थशाले सति चेदत्र लग्नेशेन कार्येशेनोभाभ्यां वा चंद्रो मुथशिलं करोति तत्कम्बूलम् ॥
कंबूल: दोनों स्वामी इत्थशाल में हैं और चंद्रमा एक या दोनों से जुड़ता है।
अत्र कम्बूलयोगे भेदोपपत्तौ स्वगृहोच्चावस्थितिरुत्तमोधिकारः स्वहद्दाद्रेष्काणनवांशावस्थितिर्मध्यमोधिकारश्शत्रुनीचगृहावस्थितिरधमोधिकार एतत्त्रितयाधिकारराहित्यं समोधिकारः ॥
कंबूल के दर्जे: अपनी राशि या उच्च सबसे अच्छा है, अपने छोटे भाग बीच के हैं। शत्रु या नीच राशि सबसे नीचा है, इनमें से कोई नहीं तो सम।
यदाह यादवः ॥
कंबूल के दर्जे: चंद्रमा और दोनों स्वामी अपनी या उच्च राशि में हों तो सबसे उत्तम। स्वामी अपने छोटे भागों में हों तो बीच का। इनके बिना नीचा। नीच या…