हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 1 · ग्रह, राशि और वर्ष प्रवेश
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
पुरे रोमकपत्तने ॥
'नगर में' का अर्थ है रोमक नगर में।
सरल अर्थ: शब्द की टिप्पणी: नगर रोमक है।
यदा च तदेव प्रमेयं केनचित्सुबुद्धिना समरसिंहादिना अधीतं तदीयं ज्योतिःशास्त्रेण दृढतरसंस्काराद्व्यक्तसंज्ञापरिभाषेण संस्कृतशब्दैरुपनिबद्धश्चेत्पठ्यते तदा न कोपि दोष इति ज्ञेयम् ॥
कोई दोष नहीं: समरसिंह का संस्कृत ताजिक पढ़ना उचित है।
'न वदेद्यावनीं भाषामे'तद्वचनं तु यावनीयकाव्यालंकारादिविषयकमितिसिद्धांतः ॥
निषेध का अर्थ: विदेशी भाषा का निषेध विदेशी कविता के बारे में है, इस विद्या के बारे में नहीं।
ननु सूर्यसिद्धांतादिग्रंथास्तु श्रौतस्मार्तकर्मविषयकाः कथमस्य ताजिकशास्त्रस्य श्रौतस्मार्तकर्मविषयकत्वं ॥
एक प्रश्न: ताजिक पवित्र कर्मों में कैसे मदद करता है?