Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 8 · Month Chart and Monthly Results
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
अथ सुगमोपायेनोदयान्तरसाधनम् ॥ तत्र सायनार्कस्य द्वितीयपदे अल्पा गतांशाः ९। ४८ । ५५एषां पञ्चमांशः १ द्विघ्नः२अंशेषु हीनः७। ४८ । ५५ अर्द्धाभ्यधिकत्वादुपरि७एकयुतः ८जातमुदयांतरं पूर्वागतसमम् ॥ अथ सायनार्कस्य समपदस्थत्वादुदयान्तरं कलादि०। ८व्यर्कै धनं
Now, working out the udayantara (rising-time correction) by the easy method. The sayana (tropical) Sun is in the second quadrant. The smaller, the gone degrees, are 9.48.55. Their fifth part is 1. Doubled: 2. Taken from the degrees: 7.48.55. The part is more than half, so 1 is added to the 7: 8. This udayantara is the same as found before. The sayana Sun is in an even quadrant. So the udayantara in minutes and so on is 0.8 (seconds), plus for the Sun.
Simple meaning: Worked example: the easy method also gives a rising-time correction of 8 seconds, plus, because the Sun is in an even quadrant.
अथ भुजान्तरसाधनम् ॥ तत्र मध्यमार्कः २ । २३ । ३ । ३७ स्वमंदोच्चे २। १७। २० हीनः ११ । २४ । १६ । २३ जातं मंदकेन्द्रं ॥ इदं नवाधिकमतश्चक्राच्छुद्धम्० । ५ । ४३ । ३७ जातो भुजः भुजांशाधस्थं फलमंशादि० । ११ । ३७ शेषं ४३ । ३७ अधिमकोष्ठान्तरेण २ । १९ गुणितं षष्टिभक्तं लब्धं कलादि १ । ४१ ॥ अनेन कोष्ठस्थफलम्० । ११ । ३७ युतं० । १३ । १८ जातमंशाद्यं सूर्य्यमंदफलम् ॥ इदं मध्यमार्के २ । २३ । ३ । ३७ तुलादिकेंद्रत्वादृणञ्जातः स्पष्टोर्कः २ । २२ । ५० । १९ स्थूलः ॥ अथ कोष्ठकस्थं गतिफलं २ । १७ मकरादिकेंद्रत्वान्मध्यमगतौ ५९। ८ ऋणं ५६ । ५० जाता स्पष्टा गतिः कलाद्या सूर्यस्य ॥ अथ मंदफलम् ००। १३ । १८ ॥ खेंदु १० गुणं षष्ट्योपर्य्युपरियुतं जातं रवेर्विकलात्मकं भुजांतरं० । २ । १३ ॥ मंदफलस्य ऋणत्वादृणम् ॥
Worked example: the manda result is 0.13.18, minus, so the true Sun is 2.22.50.19. The true motion is 56.50 and the time correction is 0.2.13, minus.
अथ चरांतरसाधनम् ॥ तत्र स्पष्टोर्कः०२ । २२ । ५० । १९ सायनः०३ । ०९ । ३५ । ३७ अयं त्र्यधिकत्वाद्भार्धा ६ दूनो०२।२०। २४ । २३ जातो भुजो भुजर्क्षसंख्या २ मिते चरखण्डे ५८ । ४७ गते अनयोर्योगः १०५ शेषं २० । २४ । २३ भोग्यखण्ड १९ गुणं ३८७ । ४३ । १७ त्रिंशद्भक्तं १२ । ५५ । २६ गतखण्डयोगे १०५ युतं ११७ । ५५ । २६ जातश्चरार्द्धं पलात्मकं एता एव विकला रवेश्चरांतरं जातम् ॥ एतत्षष्टिभक्तं जातं कलात्मकं चरांतरम्०१ । ५८ इदं सायनार्कस्य मेषादिषड्भस्थितत्वादृणम् ॥
Worked example: the day-length correction comes to 1 minute 58 seconds, minus, because the tropical Sun is in the Aries half.