Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 8 · Month Chart and Monthly Results
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
अथास्य ज्या कर्तव्या ॥ तत्र ज्यानयनप्रकारः सिद्धान्तशिरोमणौ ॥रूपाश्विनौ २१ विंशति २० रङ्कचंद्रा १९ अत्यष्टि १८ तिथ्य १५ र्क १२ नवेषु ९ दस्राः ॥ज्याखण्डकांशान्यमितेर्दशाप्तं स्युर्जातखण्डान्यथ भोग्यनिघ्नाः ॥शेषांशकाः खेन्दुहता यदाप्तं तद्यातखण्डैक्ययुतं भवेज्ज्या ॥
Now its sine is to be made. The way of finding the sine is in the Siddhantashiromani. Rupa-ashvinau 21, vimshati 20, anka-chandra 19, atyashti 18, tithi 15, arka 12, nava 9, ishu 5, dasra 2. These are the sine pieces. The arc's degrees divided by ten give the gone pieces. Then the remaining degrees are multiplied by the piece to come. Divided by ten (kha-indu), what is got is joined with the sum of the gone pieces. That is the sine.
Simple meaning: Finding the sine: the sine pieces are 21, 20, 19, 18 (read 17), 15, 12, 9, 5, 2. Divide the arc's degrees by 10 for the gone pieces. Multiply the rest by the next piece, divide by 10 and add.
ज्याखण्डयोग उक्तः सिद्धान्तशिरोमणौ ॥
Running totals of the sine differences: 21, 41, 60, 77, 92, 104, 113, 118, 120.
पूर्वानीतभुजांशाः १९ । ३७ । ५० दशाप्तलब्धं गतखण्डं १ शेषांशाः ९ । ३७ । ५० एष्यखण्ड२०गुणाः १९२ । ३६ । ४० दशाप्ताः १९ । १५ । ४० जातं खण्डैक्यं २१ युताः ४०। १५। ४० जाता ज्या एषा षड्भै २७६ र्भक्ता लब्धकलाद्यमुदयांतरं० ॥ १८ ॥
Worked example: the sine is 40.15.40. Divided by 276 it gives the rising-time correction in minutes, printed as 0.
अथ सुगमोपायेनोदयान्तरसाधनम् ॥ तत्र सायनार्कस्य द्वितीयपदे अल्पा गतांशाः ९। ४८ । ५५एषां पञ्चमांशः १ द्विघ्नः२अंशेषु हीनः७। ४८ । ५५ अर्द्धाभ्यधिकत्वादुपरि७एकयुतः ८जातमुदयांतरं पूर्वागतसमम् ॥ अथ सायनार्कस्य समपदस्थत्वादुदयान्तरं कलादि०। ८व्यर्कै धनं
Worked example: the easy method also gives a rising-time correction of 8 seconds, plus, because the Sun is in an even quadrant.