Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 1 · Planets, Signs, Year Entry
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
अथवर्षायनर्तुयुगपूर्वकमत्रसौरादिति सिद्धांतोक्तेर्यावान् जन्मनि भानुरित्यादिजीर्णताजिकोक्तेश्च सौरमानेनैवाब्दप्रवेशकरणं युक्तम् । अथ च मासैर्द्वादशभिर्वर्षमिति सूर्यसिद्धांतोक्तेः वर्षभास्करलवेनसमावत्साष्टमासफलमादिशेत्सुधीः ॥ इतिजीर्णताजिकोक्तेश्च सौरमानेनैव मासप्रवेशोपि विधेयः ॥
So the year's entry is rightly made by solar measure only. The Siddhanta says, 'The year, ayana (half-year), season, yuga (age of the world) and the rest are solar here'. The old Tajika says, 'As far as the Sun is at birth...'. The Surya Siddhanta also says, 'A year is twelve months'. And the old Tajika says, 'By the year Sun's degree, as for the year, the wise tell the ... month result'. So the month's entry too is made by solar measure only. (Our text is unclear here: the word before 'month' reads 'with eight', which does not fit.)
Simple meaning: Solar measure for months too: the old texts count the year and its twelve months by the Sun.
ननु मासास्तथाच तिथयस्तुहिनांशुमानादिति सिद्धांतोक्तेर्मासप्रवेशे चांद्रमासस्यैव मुख्यत्वमितिचेत् । न । यथा सौरमासप्रवेशे सूर्यांशसाम्यं ज्ञापकं न तथा चांद्रमासप्रवेशे किंचिदस्ति ॥
Lunar months: nothing marks when a lunar month comes back, so the solar month is used.
अथवा ॥ अधिमाससंभवे त्रयोदशमासानां सत्त्वात्पूर्वोक्तं सूर्यसिद्धांतवचो लोकप्रसिद्धं च व्याहन्येत ॥ तस्मात्सौरमानेनैव मासदिनप्रवेशादिकं विधेयमितिसिद्धांतः ॥
Solar months: an extra lunar month would make thirteen months in a year, so months and days are solar.
अथ वर्षप्रवेशसमये स्वस्वाधीतसिद्धांतकरणादिरीत्या साधितोर्कौ जन्मकालीनार्केणावश्यं समो भवति ॥ इदमेव वर्षप्रवेशसमये प्रमाणम् ॥
Test of the year entry: the Sun found by one's own method must equal the birth Sun.