Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 1 · Planets, Signs, Year Entry
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
ननु मासास्तथाच तिथयस्तुहिनांशुमानादिति सिद्धांतोक्तेर्मासप्रवेशे चांद्रमासस्यैव मुख्यत्वमितिचेत् । न । यथा सौरमासप्रवेशे सूर्यांशसाम्यं ज्ञापकं न तथा चांद्रमासप्रवेशे किंचिदस्ति ॥
One may object. The Siddhanta says, 'Months and tithis (moon days) go by the Moon'. So in a month's entry the lunar month is the main one. No. In a solar month's entry, the Sun's degree matching is the marker. There is nothing like that for a lunar month's entry.
Simple meaning: Lunar months: nothing marks when a lunar month comes back, so the solar month is used.
अथवा ॥ अधिमाससंभवे त्रयोदशमासानां सत्त्वात्पूर्वोक्तं सूर्यसिद्धांतवचो लोकप्रसिद्धं च व्याहन्येत ॥ तस्मात्सौरमानेनैव मासदिनप्रवेशादिकं विधेयमितिसिद्धांतः ॥
Solar months: an extra lunar month would make thirteen months in a year, so months and days are solar.
अथ वर्षप्रवेशसमये स्वस्वाधीतसिद्धांतकरणादिरीत्या साधितोर्कौ जन्मकालीनार्केणावश्यं समो भवति ॥ इदमेव वर्षप्रवेशसमये प्रमाणम् ॥
Test of the year entry: the Sun found by one's own method must equal the birth Sun.
उक्तंच समरसिंहेन ॥
Samarasimha: the true Sun at the year entry stands where it stood at birth.