Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 1 · Planets, Signs, Year Entry
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
बार्हस्पत्यमानेन जन्मकालिकराश्यादिमध्यमगुरुणाभीष्टबार्हस्पत्यवर्षं यद्यपि गुरोरंशसाम्यं भवति तथापि राशिसाम्याभावात्त्यागः ॥ नाक्षत्रवर्षांते यद्यपि चंद्रसाम्यं भवति तथापि ग्रहाग्रेसरस्य ग्रहाणां तेजोदातुश्च रवेः सौरवर्षे राश्यंशकलाविकलासाम्याद् ॥
By Jupiter's measure, at the chosen Jupiter year, Jupiter matches the mean Jupiter of birth in degrees. Even so, the sign does not match, so it is left out. At the end of a nakshatra (star) year the Moon matches. Even so, the solar year is taken. For in the solar year the Sun matches in sign, degree, minute and second. The Sun leads the planets and gives them light.
Simple meaning: Why not Jupiter or star years: Jupiter's sign does not come back; the Moon does, but only the solar year brings the Sun, leader of the planets, back exactly.
अथवर्षायनर्तुयुगपूर्वकमत्रसौरादिति सिद्धांतोक्तेर्यावान् जन्मनि भानुरित्यादिजीर्णताजिकोक्तेश्च सौरमानेनैवाब्दप्रवेशकरणं युक्तम् । अथ च मासैर्द्वादशभिर्वर्षमिति सूर्यसिद्धांतोक्तेः वर्षभास्करलवेनसमावत्साष्टमासफलमादिशेत्सुधीः ॥ इतिजीर्णताजिकोक्तेश्च सौरमानेनैव मासप्रवेशोपि विधेयः ॥
Solar measure for months too: the old texts count the year and its twelve months by the Sun.
ननु मासास्तथाच तिथयस्तुहिनांशुमानादिति सिद्धांतोक्तेर्मासप्रवेशे चांद्रमासस्यैव मुख्यत्वमितिचेत् । न । यथा सौरमासप्रवेशे सूर्यांशसाम्यं ज्ञापकं न तथा चांद्रमासप्रवेशे किंचिदस्ति ॥
Lunar months: nothing marks when a lunar month comes back, so the solar month is used.
अथवा ॥ अधिमाससंभवे त्रयोदशमासानां सत्त्वात्पूर्वोक्तं सूर्यसिद्धांतवचो लोकप्रसिद्धं च व्याहन्येत ॥ तस्मात्सौरमानेनैव मासदिनप्रवेशादिकं विधेयमितिसिद्धांतः ॥
Solar months: an extra lunar month would make thirteen months in a year, so months and days are solar.