जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 3
योगाध्यायः
दुष्टैर्वापीडितःसन्नथकुजरविजौवाक्पतिर्बंधुसंस्थाहृद्रोगःस्यान्नराणांव्रणइहनियतंक्लेशकारीशरीरे ॥पातालस्थोमहीजस्तनयनिलयगाःसूर्यवित्सैंहिकेयोरंध्रस्थोभानुपुत्रोयदिजनुषितदास्यान्नरोदुःखभागी ॥ १३ ॥
गुरु चौथे भाव में बैठ सकता है और बुरे ग्रहों से परेशान हो सकता है। या मंगल, शनि और गुरु चौथे भाव में बैठ सकते हैं। तब हृदय की बीमारी का खतरा रहता है। घावों से शरीर में दर्द भी हो सकता है। मंगल चौथे भाव में हो सकता है। सूर्य, बुध और राहु पाँचवें भाव में हो सकते हैं। शनि जन्म के समय आठवें भाव में हो सकता है। तब व्यक्ति को दुख मिलने की प्रवृत्ति रहती है।
सरल अर्थ: चौथे भाव में पीड़ित गुरु हृदय की बीमारी ला सकता है। चौथे में मंगल और आठवें में शनि दुख ला सकते हैं।
शास्त्रीय मत, चिकित्सा सलाह नहीं।
लग्नंपश्येन्निजर्क्षेयदिधरणिसुतःसंस्थितःकातरःस्याच्छायासूनुर्नभस्थोयदिनिशिजननंतद्वदत्रापिवाच्यम् ॥
लग्न में मंगल झगड़े ला सकता है। सातवें भाव में कमज़ोर मंगल मज़बूत, लड़ाकू स्वभाव दे सकता है।
पश्येतांकामदृष्ट्याधरणिविधुसुतौचेन्मिथःस्यात्तदानीमुच्चाकारोथचंद्रंशनिरविमहिजाश्चेत्प्रपश्यंतिशीतः ॥
एक-दूसरे को देखते मंगल और बुध व्यक्ति को लंबा बना सकते हैं। मंगल के साथ कमज़ोर चंद्रमा उसे कठोर बना सकता है।
हास्यासक्तःसभौमेहिमकरतनयेस्याच्छुभर्क्षेकुजज्ञौमंदर्क्षेवार्कदृष्टौनरपतिविदुषांरंजनेकोविदःस्यात् ॥
मंगल के साथ बुध मज़ाकिया स्वभाव दे सकता है। मंगल, बुध और चंद्रमा को देखते बलवान ग्रह तेज़ बोलने की क्षमता देते हैं।