हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 4 · सहम (खास बिंदु)
सहमाध्यायः
द्युरात्रमीज्यं सुकृताद्विहाय भौमान्वितं दुःखगृहं प्रदिष्टम् ५३ ॥मंदं महीजाद्दिवसे निशायां विलोममङ्गं सहमं च सांगम् ५४ ॥
दुःख (दुख) सहम (जीवन के एक विषय का खास बिंदु): दिन और रात में, पुण्य (पुण्य) में से गुरु घटाइए, और मंगल जोड़िए। अङ्ग (शरीर): दिन में मंगल में से शनि घटाइए। रात में उलटा कीजिए। लग्न (उदय राशि) जोड़िए।
सरल अर्थ: दुख बिंदु: पुण्य बिंदु घटा गुरु जमा मंगल। शरीर बिंदु: दिन में मंगल घटा शनि, रात में उलटा, जमा लग्न।
भौमं हिमांशोर्व्यपहाय घस्रे क्लेशः ससूर्यो हि विलोमरात्रौ ५५ ॥
कष्ट बिंदु: दिन में चंद्रमा घटा मंगल जमा सूर्य, रात में उलटा। आना-जाना बिंदु: सूर्य घटा शनि जमा लग्न, उसी तरह निकाला जाता है।
गुरुं सदेंदोस्तनुयुग्गजाख्ये ५७ गुरो रविं सांगमहन्यथोह्येत् ॥
हाथी बिंदु: चंद्रमा घटा गुरु जमा लग्न। सुमहत् बिंदु: दिन में गुरु घटा सूर्य जमा लग्न, रात में उलटा। हानि बिंदु: गुरु घटा पुण्य बिंदु।
शनेः कुजश्चाष्टकमङ्गयुक्तं ६० दिवा रिपुं ६ चान्त्य १२ गृहात्सलग्नम् ॥
आठ का बिंदु: शनि घटा मंगल जमा लग्न। चौपाए का बिंदु: दिन में बारहवाँ भाव घटा छठा भाव जमा लग्न। बुरी आदत का बिंदु: लग्न घटा शनि जमा लग्न।