हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 4 · सहम (खास बिंदु)
सहमाध्यायः
अथान्येषां सहमानामानयनमुक्तं यादवेन ॥शुक्रं मदेशाज्जहि सप्तमेशः शुक्रस्तदा चन्द्रपतेः सजायम् ॥जयाभिधं ५१ सूर्यसुताच्च पुण्यं स्याद्बंधमोक्षाद्यनिशं ससौरम् ॥५२॥
अब, और सहमों (जीवन के एक विषय का खास बिंदु) की विधि यादव बताते हैं। सातवें भाव के स्वामी में से शुक्र घटाइए। अगर सातवें का स्वामी शुक्र है, तो शुक्र को घटाइए चंद्रमा के स्वामी में से। सातवाँ भाव जोड़िए। इसे जय (विजय) कहा जाता है, संख्या 51। शनि में से पुण्य घटाइए, और शनि जोड़िए, दिन और रात में। यह बंधमोक्ष (बंधन से छुटकारा) है, संख्या 52।
सरल अर्थ: जय बिंदु: सातवें का स्वामी घटा शुक्र, जमा सातवाँ भाव। शुक्र सातवें का स्वामी हो तो चंद्रमा की राशि का स्वामी लें। छुटकारे का बिंदु: शनि घटा पुण्य बिंदु, जमा शनि, हमेशा।
द्युरात्रमीज्यं सुकृताद्विहाय भौमान्वितं दुःखगृहं प्रदिष्टम् ५३ ॥
दुख बिंदु: पुण्य बिंदु घटा गुरु जमा मंगल। शरीर बिंदु: दिन में मंगल घटा शनि, रात में उलटा, जमा लग्न।
भौमं हिमांशोर्व्यपहाय घस्रे क्लेशः ससूर्यो हि विलोमरात्रौ ५५ ॥
कष्ट बिंदु: दिन में चंद्रमा घटा मंगल जमा सूर्य, रात में उलटा। आना-जाना बिंदु: सूर्य घटा शनि जमा लग्न, उसी तरह निकाला जाता है।
गुरुं सदेंदोस्तनुयुग्गजाख्ये ५७ गुरो रविं सांगमहन्यथोह्येत् ॥
हाथी बिंदु: चंद्रमा घटा गुरु जमा लग्न। सुमहत् बिंदु: दिन में गुरु घटा सूर्य जमा लग्न, रात में उलटा। हानि बिंदु: गुरु घटा पुण्य बिंदु।