हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 2 · दृष्टि, बल और फल
दृष्टिसाङ्गबलेष्टकष्टाद्यानयनाधिकारः
द्रेष्काणे सदला यमा २। ३० स्त्वरिगते नंदांशके स्वे शरा ५ नंदांशे निजमित्रगे यमलवाः सार्द्धा २।३० स्त्वरौ तद्दल २।१५मिति॥
द्रेष्काण (राशि का तीसरा भाग) में, शत्रु की राशि में गए ग्रह के लिए, 'याम' अपने आधे सहित: 2/30। अपने नवांश (राशि का नौवाँ भाग) में: 'शर', 5। नवांश में, अपने मित्र की राशि में गए ग्रह के लिए: 'याम-लव' भाग और आधा, 2/30। शत्रु की में: उसका आधा, 2/15 (जैसा हमारे पाठ में है)।
सरल अर्थ: मान, आगे: शत्रु की राशि के लिए द्रेष्काण में ढाई। नवांश में अपना 5, मित्र का ढाई, शत्रु का उसका आधा।
तदैक्यतुर्यभागप्रमाणिकाबलोन्मितो दशाधिके बलो बली शराल्पकेल्पवीर्यक इति
कुल को पढ़ना: पाँचों बलों के जोड़ का चौथाई माप है; 10 से ऊपर बलवान, 5 से नीचे थोड़ा बल।
अत्र वामनेन लग्नस्यापि पंचवर्गीकार्यमित्युक्तम्॥
पाँच भागों वाला बल लग्न और सहमों के लिए भी निकाला जाता है: उच्च, नवांश, हद्दा, घर और द्रेष्काण।
अथ वर्षेशदशाधीशबलादिनिर्णयार्थं विंशोपकाविभागेन नष्टबलादिलक्षणमुक्तन्ताजिकसारे ॥
बल के दर्जे: 5 विश्वोपक से कम खोया हुआ, 10 मध्यम, 15 सबसे अच्छा, 20 सुख और धन देता है।