हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 1 · ग्रह, राशि और वर्ष प्रवेश
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
तस्माल्लघुः खेटविचारदक्षः प्रख्यातकीर्तिर्विजितारिपक्षः ॥श्रीक्षेमकर्णोथ ततः कनिष्ठो नारायणो व्याकरणे पठिष्ठः ॥ ४ ॥
उनसे छोटे श्री क्षेमकर्ण थे। वे ग्रहों का फल परखने में कुशल थे। उनकी कीर्ति दूर तक फैली थी और उन्होंने अपने शत्रुओं को हरा दिया था। उनसे भी छोटे नारायण थे, जो व्याकरण के बहुत बड़े विद्वान थे।
सरल अर्थ: लेखक का परिवार: ग्रहों में कुशल क्षेमकर्ण और व्याकरण के विद्वान नारायण।
न्याये यः सुरराजपूजितनिभो वेदान्तिनामग्रणीर्मीमांसादिसमस्तशास्त्रकमलप्रोद्बोधने भास्करः ॥
लेखक का परिवार: चतुर्भुज मिश्र तर्क, वेदांत और मीमांसा के बड़े विद्वान थे, राजा उनका सम्मान करते थे।
तस्माल्लघुः सकलशास्त्रकलापठिष्ठो दामोदरः समभवत्कृतिनां वरिष्ठः ॥
लेखक के पिता: सब विद्याओं के ज्ञाता दामोदर ने एक अनुपम टीका लिखी।
दामोदरस्य तनयौ जातौ बलभद्रबलिरामौ ॥
लेखक: दामोदर के पुत्र बलभद्र गुरु की कृपा से ताजिक समझाते हैं।