हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 1 · ग्रह, राशि और वर्ष प्रवेश
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
अथ च ॥"म्लेच्छा हि यवनास्तेषु सम्यक्छास्त्रमिदं स्थितम् ॥ऋषिवत्तेऽपि पूज्यन्ते किम्पुनर्दैवविद्द्विजः" इति गर्गोक्तेश्च ॥
और आगे: 'यवन विदेशी हैं। फिर भी यह विद्या उनके बीच अच्छी तरह टिकी है। वे भी ऋषियों की तरह पूजे जाते हैं। तब द्विज ज्योतिषी (ज्योतिषी) का तो कहना ही क्या?' ऐसा गर्ग ने भी कहा है।
सरल अर्थ: गर्ग: इस विद्या को रखने वाले विदेशी भी ऋषियों जैसे पूजे जाते हैं, तो ब्राह्मण ज्योतिषी और भी।
यवनज्योतिर्ग्रन्थानामध्ययने द्विजानान्न दोषः ॥
निष्कर्ष: ब्राह्मण विदेशी ज्योतिष ग्रंथ बिना दोष के पढ़ सकते हैं।
अथ पङ्कोद्भवकमलादेरीश्वरपूजादौ त्यागस्स्यात्तथा भुजङ्गफणवर्त्तिमणिग्रहणेनादरस्स्यात् ॥
आपत्ति नहीं टिकती: उस नियम से कीचड़ का कमल पूजा से बाहर होगा और साँप के फन का मणि अनादृत।
उक्तञ्च गणेशदेवज्ञैः ॥
गणेश दैवज्ञ: ताजिक तुर्कों से आया, पर सच है, इसलिए अच्छे ब्राह्मण इसे पढ़ें, जैसे कीचड़ का कमल।