हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 1 · ग्रह, राशि और वर्ष प्रवेश
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
तन्मूलभूतत्वात्सदमरसिंहादिशास्त्रस्याप्यध्ययनमनुचितं मूलाशुद्ध्या सर्वमशुद्धमितिन्यायात् ॥
वह यवन ग्रंथ उनकी जड़ है। इसलिए अच्छे समरसिंह और दूसरों के ग्रंथ पढ़ना भी उचित नहीं। क्योंकि नियम है: जब जड़ अशुद्ध हो तो सब अशुद्ध है।
सरल अर्थ: आपत्ति आगे: समरसिंह का ग्रंथ यवन ग्रंथ से निकला है, इसलिए वह भी अनुचित लगता है।
अत्रोच्यते । यवनाचार्यस्याष्टादशसंहिताकर्तृषु परिगणितत्वात्तद्वचः प्रमाणमेव ॥
उत्तर: यवनाचार्य अठारह प्रवर्तकों में एक हैं, इसलिए उनकी बात मान्य है।
उक्तं च कश्यपेन ॥
ज्योतिष के अठारह प्रवर्तक, भाग 1: सूर्य, पितामह, व्यास, वसिष्ठ, अत्रि, पराशर, कश्यप, नारद, गर्ग, मरीचि, मनु, अंगिरा।
लोमशः पौलिशश्चैव च्यवनो यवनो गुरुः ॥
अठारह प्रवर्तक, भाग 2: लोमश, पौलिश, च्यवन, यवन, गुरु, शौनक।