Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 1 · Planets, Signs, Year Entry
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
एवं निष्पन्नस्याब्दप्रवेशकालस्य स्पष्टीकरणमुक्तं हरिभट्टेन ताजिकसारे ॥सूर्यो वर्षसमुद्भवो नहि भवेज्जन्मार्कतुल्यो यदा तद्गत्याविहतं तयोस्तु विवरं लब्धं च हीनान्वितम् ॥वर्षावेशघटीपलेषु सततं वर्षार्कहीनाधिके जन्मोत्थे द्युमणौ हि वर्षसमयस्त्वेवम्भवेत्प्रस्फुटम् इति ॥
In this way, the correction of the year-entry time so found is given by Haribhatta in the Tajikasara. The Sun of the year may not equal the birth Sun. Then take the difference between them, multiplied by its speed. Take the result off the ghatikas (24-minute unit) and palas (24-second unit) of the year's entry, or add it. Take it off when the birth Sun is less than the year Sun. Add it when the birth Sun is more. In this way the year time becomes exact.
Simple meaning: Correcting the entry time (Haribhatta): if the Suns differ, turn the gap into time by the Sun's speed, and take it off or add it.
पार्थपुरनिवासिगणेशदैवज्ञेनाप्युक्तन्ताजिकभूषणे ॥
Correcting the entry time (Ganesha): if the Suns differ by minutes, divide the gap by the Sun's motion and add or take it off.
अत्र वर्षार्कजन्मार्कसाम्याभावात् कालस्पष्टीकरणमुक्तम् ॥ तत्र स्वाधीतकरणात्स्वदेशपूर्वापरयाम्योत्तरादिक्कर्मसंस्कृतो जन्मकालीनस्पष्टार्कस्तत्करणजातदेशान्तरादिसंस्कृतो वार्षिकस्पष्टार्कौ जन्मार्कसमोवश्यं भवति ॥ तदासाम्यन्तु स्वपु⟦ब्वा⟧यमाणम् ॥
Why no correction: with one's own manual and place corrections, the year Sun always equals the birth Sun.
अत्र धूलीकर्मणाप्यज्ञानमात्मनो दूरीकरोत्वायुष्मान् ॥ एतद्गणितपूर्वकं सकलभूपालमूर्द्धमणिनीराजितचरणकमलानां भूमण्डलाखण्डलानां श्रीसाहिसूजामहाप्रभूणां मासप्रवेशानयनं लिख्यते ॥
Check it yourself: work it on a dust board. Shah Shuja's month entry is worked out this way.