हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 5 · वर्षेश और मुंथा
वर्षेशादिविचाराध्यायः
हद्दे यादृशि यः खेट आधत्तेत्र च यो महः ॥जन्मन्यब्दे च तादृत्त्वे तदात्मफलदस्त्वसौ ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 7.39
यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 7.39 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 7.39 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अयमर्थः ॥ जन्मनि यो ग्रहस्स्वीयहद्दादियुतस्तस्मिन् यो ग्रहो मुथशिलेन तेजो निक्षिपति तस्मिन् ग्रहे वर्षकालेपि तादृशि सति कोर्थः ॥ वर्षे तस्यामेव हद्दायां स एव ग्रहो मुथशिलं करोति तदा स वर्षे क्रूरसौम्यबलाबलादिविवेकेनात्मशुभाशुभफलदो भवति ॥
हद्दा नियम। अपने हद्दा में इत्थशाल से प्रकाश लेने वाला ग्रह, जन्म में और फिर वर्ष में, अपना फल देता है। यह फल उसके स्वभाव और बल के हिसाब से अच्छा या…
अत्रोदाहरणमुक्तं तत्रैव ॥
ताजिक नीलकंठी 7.43 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अयमर्थः ॥ जन्मनि मित्रहद्दास्थगुरुणा स्नेहदृष्ट्या चन्द्र इत्थशालङ्गरोति॥वर्षेपि वर्षेश्वरो गुरुरमूदृक् नाम एतादृशः कोर्थः मित्रहद्दास्थः स्नेहदृष्ट्या चंद्रेत्थशालवांश्च तेन गुरोश्शुभफलाधिक्याद्वर्षः शोभन इत्यर्थः ॥
उदाहरण: गुरु मित्र के छोटे भाग में, जन्म में और वर्ष में चंद्रमा से मित्र दृष्टि से जुड़ा। वर्ष अच्छा है।