हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
अत्रोदाहरणं संज्ञातन्त्रे ॥राज्याप्तिपृच्छातुललग्ननाथो मेषे सितस्त्वष्टि १६ लवैर्वृषस्थः ॥चंद्रो रसांशै ६ र्यदि राज्यनाथो दृष्टिस्तयोर्नास्ति गुरुस्तु मन्दः ॥
यहाँ संज्ञातंत्र में एक उदाहरण है। यह राज्य के लाभ का प्रश्न है। तुला लग्न (उदय राशि) है। उसका स्वामी शुक्र मेष में सोलह अंश पर है। राज्य का स्वामी चंद्रमा वृष में छह अंश पर है। उनके बीच दृष्टि नहीं है। गुरु धीमा ग्रह है।
सरल अर्थ: यमया का उदाहरण: शुक्र मेष में 16 पर, चंद्रमा वृष में 6 पर, दोनों के बीच दृष्टि नहीं। गुरु धीमा तीसरा ग्रह है।
यमयायोगः
यमया की कुंडली: शुक्र मेष में 16 पर, चंद्रमा वृष में 6 पर, गुरु कर्क में 10 पर।
दिगंशतः कर्कगतस्तु पश्यन्नुभौ महोदीप्तलवैस्सचान्द्रम् ॥
ताजिक नीलकंठी 2.30 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र लग्नेशकार्येशयोर्द्विर्द्वादशकत्वादन्योन्यदृष्टिर्नास्ति तृतीयो गुरुर्मन्दगामी कर्कस्थो दशांशः लग्नाधीशकार्याधीशौ स्थानदृष्ट्या पश्यन् सन् स्वल्पांशाद्धिमांशोस्स्वदीप्तभागैस्तेजो गृहीत्वा बह्वंशाय शुक्राय ददौ तस्मान्मंत्रद्वारया राज्यलाभोमात्येन वाच्यः ॥
यमया का उदाहरण: कर्क में 10 पर गुरु चंद्रमा (6) से प्रकाश लेकर शुक्र () को देता है। राज्य मंत्री के ज़रिए मिलता है।