हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
दिगंशतः कर्कगतस्तु पश्यन्नुभौ महोदीप्तलवैस्सचान्द्रम् ॥ददौ सितायेतिपदस्य लाभोमात्येन भावीतिविमृश्य वाच्यम् ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 2.30
यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 2.30 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 2.30 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र लग्नेशकार्येशयोर्द्विर्द्वादशकत्वादन्योन्यदृष्टिर्नास्ति तृतीयो गुरुर्मन्दगामी कर्कस्थो दशांशः लग्नाधीशकार्याधीशौ स्थानदृष्ट्या पश्यन् सन् स्वल्पांशाद्धिमांशोस्स्वदीप्तभागैस्तेजो गृहीत्वा बह्वंशाय शुक्राय ददौ तस्मान्मंत्रद्वारया राज्यलाभोमात्येन वाच्यः ॥
यमया का उदाहरण: कर्क में 10 पर गुरु चंद्रमा (6) से प्रकाश लेकर शुक्र (16) को देता है। राज्य मंत्री के ज़रिए मिलता है।
इति यमयायोगः ॥ अथ मणऊयोगः ॥ तत्र मणऊयोगलक्षणमाह यादवः ॥
मणऊ: मंगल या शनि तेज़ ग्रह को शत्रु की दृष्टि से देखकर उसका प्रकाश ले लेता है। यह काम को जल्दी बिगाड़ देता है।
मनुष्यताजिके समरसिंहोपि ॥
समरसिंह के अनुसार मणऊ यह है। योग बन जाने के बाद भी मंगल या शनि तेज़ ग्रह के पीछे, आगे या साथ खड़ा हो सकता है। तब वह उसका प्रकाश ले लेता है। इसकी…