Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 4 · The Sahamas
सहमाध्यायः
दृष्ट्याख्य ६४ माखेटक ६५ भृत्यकां ६६ ग ६७ प्राप्ति ६८ निधि ६९ ज्ञाति ७० ऋणानि ७१ बुद्धिः ७२ ॥आधान ७३ धैर्याभिध ७४ सत्यकानि ७५ पंचाद्रिसंख्यान्यखिलानि तानि ॥प्रोक्तानि पूर्वैः क्रमशस्त्वथैषां स्फुटं वदाम्यानयनं यथोक्तमिति ॥
Drishti (sight) 64. Akheta (hunting) 65. Bhrityaka (servants) 66. Anga (body) 67. Prapti (gain) 68. Nidhi (treasure) 69. Jnati (relatives) 70. Rina (debts) 71. Buddhi (intelligence) 72. Adhana (conception) 73. The one named Dhairya (steadiness) 74. Satyaka (truth) 75. All these are seventy-five in number. The earlier teachers named them in order. Now I state clearly how they are worked out, as laid down.
Simple meaning: More sahamas, 64 to 75: sight, hunting, servants, body, gain, treasure, relatives, debts, intelligence, conception, steadiness, truth. Their working out is now explained.
अथ सुगमप्रकारेण पुण्यसहमानयनमुक्तं संज्ञातन्त्रे ॥
Same verse as Tajika Nilakanthi 3.5; see its meaning there.
अस्याऽर्थः ॥ दिवसे वर्षप्रवेशो जन्मकालो वा भवेत्तदा तात्कालिकस्पष्टलग्नन्तात्कालिकस्पष्टसूर्य्यरहितेन चन्द्रमसान्वितङ्कार्यन्तत्पुण्यसहमम्भवति ॥ रात्रौ लग्नं स्पष्टचन्द्ररहितस्पष्टार्कयुतं पुण्यसहमं स्यात् ॥
Punya point: by day, lagna minus Sun plus Moon. By night, lagna minus Moon plus Sun.
अत्र संस्कारविशेष उच्यते ॥ शोध्यर्क्ष इति ॥ शोध्यते न्यूनः क्रियते यो ग्रहः स शोध्यस्तस्य राशिश्शोध्यर्क्षं यस्मिन् ग्रहे शोध्यो ग्रहश्शोध्यते स शुद्ध्याश्रयो ग्रहस्तस्य भं राशिः अनयो राश्यादिग्रहयोर्मध्ये शोध्यग्रहराश्यादिमारभ्य शुद्ध्याश्रयग्रहराश्यंशावधिमध्ये चेल्लग्नन्न स्यात्तदैतत् पुण्यसहममेकराशिसहितङ्कार्य्यम् ॥ यदि तयोर्मध्ये लग्नं स्यात्तदैकराशियुतन्न कार्यमित्यर्थः ॥ अत्र शोध्यर्क्षशुद्ध्याश्रयेतिसामान्योक्तिर्ग्रहसहमानामपि ग्रहणार्थं कृता ॥
Adding one sign: add one sign to the Punya point only if the lagna is not between the two points used.