Loading…
Hayanaratna · by Balabhadra
Chapter 1 · Planets, Signs, Year Entry
ग्रहराशिस्वरूपवर्षप्रवेशाद्यानयनाधिकारः
तदपि न । यतः सौरवर्षान्ते समुपचयापचयसाम्येन मध्यमध्यमस्पष्टसायनयोस्तुल्यत्वात् सौरवर्षान्तःपातिसप्ततष्टसायनध्रुवः स्पष्ट एव ॥ तत्साधितोब्दादिः सुतरां स्पष्ट एव ॥ स्पष्टस्य पुनस्स्पष्टीकरणं नयुज्यते ॥
That too is not so. At the end of a solar year the gains and losses even out. So the mean and the true sayana (tropical) values are equal. So the sayana dhruva (fixed yearly figure) inside the solar year, cast out by sevens, is already true. The year start found from it is surely true too. What is true needs no second correction.
Simple meaning: Answer: over a whole solar year mean and true agree, so the year figure is already true.
अतएव यावान् जन्मनि भानुरिति पद्येन ताजिककर्तृषु ऋषिस्थानाभिषिक्तेन समरसिंहेन वर्षकालस्पष्टीकृतिं विनैव स्पष्टार्कसाम्यमुक्तं नतु मध्यमार्कसाम्यम् ॥ अत एव हरिभट्टगणेशदैवज्ञकृतं कालस्पष्टीकरणमयुक्तम् ॥
Samarasimha meant the true Sun, so Haribhatta's and Ganesha's time correction is not right.
इदं पुनरिहावधेयम् । प्रतिवर्षमेकाकलायनांशगतिरिति जन्मनो भूयसि काले गतेऽयनांशवशेनोदयांतरचरांतरयोर्वैलक्षण्यात्तत्संस्कृतस्तत्करणात्तत्तद्देशांतरादिसंस्कृतोपि वर्षार्कौ जन्मार्कसमो न भवति तदर्थमनुपातेनांतरं साध्यं ॥
After many years: the zodiac shift moves the risings, so the year Sun may not match. Then find the gap by proportion.
तद्यथा ॥ यदि सूर्यस्पष्टगतिकलाभिः षष्टिघटिकास्तदार्कांतरकलाभिः किमिति लब्धभाज्याद्येन वर्षावेशकालः संस्कार्य इति तस्मात्तत्करणजतद्देशांतरभुजांतरसंस्कृतोभीष्टायनांशवशादुत्पन्नोदयांतरेण तद्देशजपलभोत्थतात्कालिकचरेणच संस्कृतो वर्षार्कौ जन्मार्कसमो यदि न स्यात्तदैव कालस्पष्टत्वमन्यथा नेति सिद्धांतः ॥
The proportion: the Sun's daily motion gives 60 ghatikas, so the Sun gap gives the time to correct, only if the Suns still differ.