जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 2
भावफलाध्यायः
भ्रातृस्थानेशभौमौव्ययरिपुनिधनस्थानगौबंधुहीनःस्वक्षेत्रेसौम्यदृष्टेसहजभवनपेमानवःस्याच्चतद्वान् ॥केंद्रस्थेबंधुसौख्यंशुभविहगयुतेस्याददभ्रंनराणांपापैश्चेदन्यथैतत्तदनुनिजधियाज्ञेयमित्थंसमस्तम् ॥ ७ ॥
तीसरे भाव का स्वामी और मंगल बारहवें, छठे या आठवें भाव में हो सकते हैं। तब हो सकता है कि जातक के भाई न हों। तीसरे भाव का स्वामी अपनी राशि में हो और अच्छे ग्रहों से देखा जाए, तो उसके भाई होते हैं। यदि वह अच्छे ग्रहों के साथ केंद्र भाव में हो, तो लोगों को भाइयों से बहुत सुख मिलता है। बुरे ग्रहों के साथ हो तो उलटा फल होता है। बाकी सब बातें समझदार लोग इसी तरह निकालें।
सरल अर्थ: बुरे भाव में मंगल के साथ तीसरे भाव का स्वामी भाई न होने की ओर इशारा कर सकता है। अच्छी जगह हो तो भाई और सुख मिलते हैं।
पातालेशःस्वराशौशुभखचरयुतोभाग्यनाथेनयुक्तःसामंतःस्यात्ततश्चेत्सुरपतिगुरुणावाहनेशस्तनुस्थः ॥
अच्छी जगह बैठा चौथे भाव का स्वामी सरदार का पद, राजाओं से सम्मान और बहुत से वाहन देता है।
स्वक्षेत्रेतुर्यनाथस्तनुपतिसहितःस्यादकस्माद्गृहाप्तिःसौहार्दंवासुहृद्भिस्तदितरगृहगश्चेद्गृहालभ्ययोगः ॥
अपनी राशि में चौथे भाव का स्वामी पहले भाव के स्वामी के साथ घर दे सकता है। और कहीं हो तो घर मिलना कठिन रहता है।
यावंतोवाहनस्थाःशुभविहगदृशांगोचरानोभवेयुस्तावंतोवाविरामाःपरमगुणवतांवाहनानांनृणांस्युः ॥
चौथे भाव में जो ग्रह अच्छे ग्रहों से नहीं देखे जाते, वे वाहन की हानि ला सकते हैं। अच्छे कर्म और शांति के उपाय मदद करते हैं।