जातकालङ्कार · गणेश दैवज्ञ कृत
अध्याय 2
भावफलाध्यायः
कर्मस्थेक्षेत्रचिंतात्रिकभवनगतेसौख्यचिंतामहीजेवागीशेयानभूषावसनहयभवाचामरच्छत्रचिंता ॥प्रालेयांशौसितेस्यादथमदनगतेवाक्पतौपुत्रचिंतासंस्थानस्थानयातेहिमकरतनयेबुद्धिजाथत्रिकोणे ॥ ३२ ॥
यदि मंगल दसवें भाव में हो, तो जातक ज़मीन के बारे में सोचता है। यदि मंगल छठे, आठवें या बारहवें भाव में हो, तो वह सुख-आराम के बारे में सोचता है। यदि गुरु हो, तो वह वाहनों, गहनों, कपड़ों और घोड़ों के बारे में सोचता है। वह राजसी चँवर और छत्र के बारे में भी सोचता है। चंद्रमा और शुक्र भी यही देते हैं। यदि गुरु सातवें भाव में हो, तो वह बेटों के बारे में सोचता है। यदि बुध 'संस्थान स्थान' कहे गए स्थान में हो, तो वह विद्या के बारे में सोचता है। (यहाँ हमारा पाठ साफ़ नहीं है: 'संस्थान स्थान' कौन सा भाव है।)
सरल अर्थ: ग्रह का भाव बताता है कि जातक किस बारे में सोचता है: ज़मीन, सुख-आराम, वाहन, बेटे या विद्या।
मार्तंडेतातबंधोरथसुतनवमद्यूनगेदानवेज्ये यात्राचिंतानराणामथनवमसुतेपुत्रजावासवेज्ये ॥
सूर्य, शुक्र या गुरु पिता, यात्रा या बेटों के विचार दिखाते हैं। कमज़ोर दसवें भाव का स्वामी काम को नुकसान पहुँचा सकता है।
लाभेकेंद्रेत्रिकोणेतनुनिधनभवस्थानगाःसंस्थिताश्चेद्दीर्घायुःपापखेटाःपणफरहिबुकत्रिस्थितामध्यमायुः ॥
मुख्य स्वामी अच्छे भावों में हों तो लंबी आयु, बीच के भावों में हों तो मध्यम आयु, गिरते भावों में हों तो कम आयु मिलती है।
योहीनस्तद्दशायुस्त्वथनिजभवनेधर्मकर्मात्मजेशाश्चेत्स्युस्तेषांदशायांबहुलबलवशाद्धर्मबुद्धिर्नराणाम् ॥
बलवान नौवें, दसवें और पाँचवें भाव के स्वामी अपने समय में अच्छे कर्म देते हैं। दूसरे हानि या घाव ला सकते हैं।