हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 7 · दशाएँ निकालना
दशानयनाधिकाराध्यायः
अयमर्थः ॥ गतिसाम्येपि सूर्य्यवशेन प्रथमोदितस्य पूर्वादशा तस्यापि साम्ये लग्नसूर्य्यचंद्रभौमेत्यादिपाठक्रमाद्दशा स्यात् ॥
इसका अर्थ यह है। अगर गति भी बराबर हो, तो सूर्य से गिनने पर जो ग्रह पहले उदय हुआ, उसकी दशा (ग्रह का समय) पहले आती है। अगर वह भी बराबर हो, तो दशा सूची के क्रम से चलती है। वह क्रम है लग्न (उदय राशि), सूर्य, चंद्रमा, मंगल और आगे।
सरल अर्थ: गति बराबर हो तो: सूर्य से गिनने पर जो ग्रह पहले उदय हुआ वह पहले आता है। फिर लग्न, सूर्य, चंद्रमा, मंगल का क्रम।
अथ लग्नग्रहयोरंशसाम्ये पूर्वानीतलग्नबलग्रहबलयोर्मध्ये यस्याधिक्यं तस्याद्या दशा बलसाम्ये लग्नस्य गत्यभावाल्लग्नेशग्रहयोर्मध्ये यस्याऽल्पगतिस्तस्याद्या दशा ॥
लग्न और ग्रह बराबर हों तो: जो बलवान है वह पहले आता है। बराबर हों तो लग्नेश और ग्रह की तुलना करें; जो धीमा है वह पहले आता है।
उक्तञ्च ताजिकसारे ॥
लग्न और ग्रह बराबर हों तो: ताजिकसार भी यही कहता है। लग्नेश और ग्रह में जो धीमा है वह पहले आता है।
गतेरपि साम्ये उक्तवल्लग्नेशग्रहयोर्मध्ये पूर्वोदितस्याद्या दशा उदयसाम्येपि कथितपाठक्रमेण दशाक्रमो ज्ञेय इति ॥
लग्न और ग्रह फिर भी बराबर हों तो: जो पहले उदय हुआ वह पहले आता है। उसके बाद सामान्य सूची का क्रम।