हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 7 · दशाएँ निकालना
दशानयनाधिकाराध्यायः
अथ गतिसाम्येपि दशाक्रमज्ञानं पद्धतिभूषणे ॥गतिसमत्वे समवशात्प्रोक्ताद्यैरुदयक्रमादथ च तत्साम्ये तु पाठक्रमात् ॥
अब पद्धतिभूषण में दशा (ग्रह का समय) का क्रम, जब गति भी बराबर हो। अगर गति बराबर हो, तो ... उदय के क्रम से, जैसा पहले के आचार्यों ने कहा। अगर वह भी बराबर हो, तो सूची का क्रम लें। (हमारा पाठ यहाँ स्पष्ट नहीं है: पंक्ति के आरंभ के कुछ शब्द।)
सरल अर्थ: गति बराबर हो तो: जो ग्रह पहले उदय हुआ वह पहले आता है। वह भी बराबर हो तो सामान्य सूची का क्रम लें।
अयमर्थः ॥ गतिसाम्येपि सूर्य्यवशेन प्रथमोदितस्य पूर्वादशा तस्यापि साम्ये लग्नसूर्य्यचंद्रभौमेत्यादिपाठक्रमाद्दशा स्यात् ॥
गति बराबर हो तो: सूर्य से गिनने पर जो ग्रह पहले उदय हुआ वह पहले आता है। फिर लग्न, सूर्य, चंद्रमा, मंगल का क्रम।
अथ लग्नग्रहयोरंशसाम्ये पूर्वानीतलग्नबलग्रहबलयोर्मध्ये यस्याधिक्यं तस्याद्या दशा बलसाम्ये लग्नस्य गत्यभावाल्लग्नेशग्रहयोर्मध्ये यस्याऽल्पगतिस्तस्याद्या दशा ॥
लग्न और ग्रह बराबर हों तो: जो बलवान है वह पहले आता है। बराबर हों तो लग्नेश और ग्रह की तुलना करें; जो धीमा है वह पहले आता है।
उक्तञ्च ताजिकसारे ॥
लग्न और ग्रह बराबर हों तो: ताजिकसार भी यही कहता है। लग्नेश और ग्रह में जो धीमा है वह पहले आता है।