हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 4 · सहम (खास बिंदु)
सहमाध्यायः
श्रद्धा सदा प्रोक्तदिशाथ ३५ पुण्यं विद्याख्यतः प्रोह्य सदा पुरोक्ता ॥प्रीत्याख्यमु ३६ क्ते बलदे ३७ हसंज्ञे ३८ यशस्समे. जाज्यमपास्य भौमात् ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 3.19
यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 3.19 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 3.19 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
शनिं विलोमन्निशि चांद्रियोगाद्व्यापार ३९ माराज्ज्ञमपास्य शश्वत् ॥४० ॥
ताजिक नीलकंठी 3.20 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
मंदं कुजात्प्रोह्य रिपुर्विलोमं रात्रौ भवे ४२ द्भौमविहीनपुण्यात् ॥
शत्रु बिंदु: मंगल घटा शनि। साहस बिंदु: पुण्य बिंदु घटा मंगल। उपाय बिंदु: सूर्य घटा गुरु। गरीबी बिंदु: पुण्य बिंदु, बुध घटाकर फिर जोड़ें। सब रात में…
अत्र पुण्यसहमाद्बुधं शोधयेत् पश्चाद्बुधं योजयेत् ॥ एवं कृते पुण्यसहमतुल्यं दरिद्रसहमं भवति ॥ परंतु रात्रौ वैपरीत्यनिमित्तं दरिद्रसहमानयनं कृतमिति ॥
गरीबी बिंदु: पुण्य बिंदु घटा बुध, फिर जमा बुध। यह दिन में पुण्य बिंदु के बराबर है, और अलग नियम रात के उलटे के कारण है।