हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
ताजिकसारेपि ॥रविश्शराब्जै १५ स्तपनैः १२ शशांको लवैर्महीजो वसुभिश्च भागैः ॥ज्ञभार्गवौ सप्तलवैर्नभोगै ९ र्देवेज्यमन्दौ प्रयुतिङ्करोति ॥
ताजिकसार में भी यही है। सूर्य पंद्रह अंश से मेल बनाता है। चंद्रमा बारह अंश से बनाता है। मंगल आठ अंश से बनाता है। बुध और शुक्र सात अंश से बनाते हैं। गुरु और शनि नौ अंश से बनाते हैं।
सरल अर्थ: ताजिकसार में ग्रहों की सीमा। सूर्य 15, चंद्रमा 12, मंगल 8, बुध और शुक्र 7, गुरु और शनि 9।
अत्र पञ्चदशभिरंशैः रविः प्रयुतिंवक्ष्यमाणेत्थशालादियोगङ्करोतीत्यर्थः ॥ एवं सर्वत्र प्रश्नवैष्णवे राहोरपि द्वादशदीप्तभागा उक्ताः ॥
सीमा। ग्रह अपनी सीमा के भीतर योग बनाता है। राहु की सीमा 12 है।
अथेक्कवाल्लेन्दुवारौ ॥ तत्रक्कवाल्लेन्दुवारयोर्लक्षणमुक्तं संज्ञातन्त्रे ॥
ताजिक नीलकंठी 2.17 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र वर्षप्रवेशे इक्कवालयोगोत्पत्तौ राज्यसुखयोर्लब्धिः कुलानुमानेन वाच्या वर्षारिष्टेप्यरिष्टभंगो वाच्यः क्वचन वर्षप्रवेशमासप्रवेशादौ यदाकेंद्रापोक्लिमस्थाग्रहाः पणफरापोक्लिमस्था वा स्युस्तदा कोपि योगो न संभवेत् ॥
वर्ष कुंडली में इक्कबाल: इससे राज्य और सुख मिल सकता है और कठिन वर्ष हल्का हो सकता है। केवल इन भावों के मेल में ग्रह हों तो कोई योग नहीं बनता।