मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 4 · विवाह
विवाहप्रकरणम्
भेशा मंशुबुचंरबूशुमगुशाः शोगुः क्रियात्स्यू रवेर्मित्राणीज्यकुजेंदवः शनिसितौ शत्रू विधोर्नो रिपुः । मित्रे सूर्यबुधौ कुजस्य विदरिः सूर्येंदुजीवा हिता ज्ञस्यार्कास्फुजितौ हितौ विधुररिः सूरेः सितज्ञावरी ॥ ४ ॥
मेष से राशियों के स्वामी: मंगल, शुक्र, बुध, चंद्रमा, सूर्य और बुध। फिर शुक्र, मंगल, गुरु, शनि, शनि और गुरु। सूर्य के मित्र गुरु, मंगल और चंद्रमा हैं। शनि और शुक्र उसके शत्रु हैं। चंद्रमा का कोई शत्रु नहीं है। चंद्रमा के मित्र सूर्य और बुध हैं। मंगल का शत्रु बुध है। सूर्य, चंद्रमा और गुरु उसके मित्र हैं। बुध के मित्र सूर्य और शुक्र हैं। चंद्रमा उसका शत्रु है। गुरु के शत्रु शुक्र और बुध हैं।
सरल अर्थ: मेष से राशियों के स्वामी, और पाँच ग्रहों के मित्र और शत्रु।
मित्राण्यर्ककुजेंदवोऽथ भृगुजस्यारी रवींदू हितौ मंदज्ञौ च शनेः कुजेंदुरवयो नेष्टाः सितज्ञौ हितौ । पूर्वार्द्रांतककोत्तरं नरि सुरेऽर्कांत्यादितीज्यानिलेंदुश्रुत्यश्विनि मित्रमन्यदसुरे दैत्यैर्नृणां स्यान्मृतिः ॥ ५ ॥
गुरु, शुक्र और शनि के मित्र और शत्रु, और देव, मनुष्य और दैत्य गण के नक्षत्र।
स्यादेवासुरयोः कलिर्नृसुरयोर्मध्यं स्वयोः सौहृदं नैस्व्यं द्विव्ययके षडष्टसु विपद्वैपुत्र्यमर्थांकके । शेषेऽर्था विविधा विभैकचरणे भिन्नर्क्षराश्यैककं भिन्नांघ्र्येकभमेतयोर्गणखगौ नाडीनृदूरं च न ॥ ६ ॥
गण और भकूट के फल: 2-12, 6-8 और 5-9 बुरे हैं। एक नक्षत्र वाले मेल में कुछ दोष नहीं गिने जाते।
षट्काष्टे समभं च षष्ठसहितं चेच्छोभनं स्यात्समं भं द्विर्द्वादशके द्वितीयसहितं श्रेष्ठं स्त्रियायुग्घरिः । मूलेंद्रार्कभपाश्यजैकचरणादित्यार्यमेशाश्विभैर्याम्येंद्रीज्यभमित्रभाग्यवसुभत्वाष्ट्रांब्वहिर्बुध्न्यभैः ॥ ७ ॥
6-8 और 2-12 के कुछ राशि जोड़े सम राशि होने पर अच्छे हैं। तीन में से दो नाडियों के नक्षत्र दिए हैं।