हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 8 · मास कुंडली और मासिक फल
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
ततः सहमानि सहमकुण्डलिका लेख्या ततोरिष्टारिष्टभंगोराजयोगराजयोगभंगौ च लेख्यौ ॥ततस्तन्वादिद्वादशभावविचाराद्ग्रहाणां भावफलानि भावविचारादेव यथाभावस्थानि सहमफलानि लेख्यानि॥
फिर सहम (जीवन के एक विषय का खास बिंदु) और सहम कुंडली लिखनी चाहिए। फिर अरिष्ट (वर्ष में हानि), अरिष्ट का भंग, राज योग और राज योग का भंग लिखने चाहिए। फिर ग्रहों के भाव के फल लिखने चाहिए। वे पहले से शुरू करके बारह भावों के अध्ययन से आते हैं। उसी अध्ययन से सहम के फल लिखने चाहिए। वे इस तरह दिए जाते हैं कि सहम भावों में कैसे खड़े हैं।
सरल अर्थ: वर्षपत्री लिखना: सहम, हानि और उसका भंग, राज योग, भाव के फल और सहम के फल।
ततो वर्षप्रवेशे दशाविषयविभागेनागतादशा तत्प्रवेशाःकश्चिल्लेख्यः॥ततो दशाफलानि लेख्यानि॥ततो दशामध्ये तदंतर्द्दशाः फलसहिता लेख्याः ॥
वर्षपत्री लिखना: वर्ष प्रवेश पर चल रही दशा, उसके फल, और फलों के साथ उप-अवधियाँ।
ततो द्वादशमासप्रवेशमासकुंडलिकास्पष्टा ग्रहा द्वादशभावसहिताः मासेश्वरनिर्णयमासे सफलमासदशाः फलसहिता लेख्याः ॥
वर्षपत्री लिखना: बारह मास, उनकी कुंडलियाँ, मास के स्वामी और फलों के साथ मास की दशाएँ।
ततो मासप्रवेशमध्ये दिनप्रवेशकुंडली स्पष्टग्रहद्वादशभावफलदिनेश्वरनिर्णयदिनेश्वरफलं दिनदशाफलं यथासंभवं भोजनमृगयाखेटकस्वप्नादिसहिता लेख्याः ततोग्रिमाब्दप्रवेशः कुंडलीसहितो लेख्यः ॥ इति वर्षपत्रीलेखनक्रमः ॥
वर्षपत्री लिखना: दिन की कुंडलियाँ और दिन के स्वामी, भोजन, शिकार और सपनों के साथ, फिर अगले वर्ष का प्रवेश।