हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
व्ययश्चापदो भूमिपुत्रे व्ययस्थे भवेन्नेत्रपीडाथ कर्णे विकारः ॥शिरोर्तिर्जनानां विरोधस्तथास्यात्कलत्राङ्गपीडा भवेदत्र वर्षे ॥ ३ ॥
जब मंगल बारहवें भाव में हो, तब ख़र्च और दुर्भाग्य होता है। आँख में दर्द रहता है, फिर कान की गड़बड़ी। सिरदर्द और लोगों से झगड़ा होता है। यहाँ वर्ष में पत्नी के शरीर में दर्द रहता है।
सरल अर्थ: बारहवें भाव में मंगल: ख़र्च, दुर्भाग्य, आँख का दर्द, कान की परेशानी, सिरदर्द, झगड़े, पत्नी के शरीर में दर्द।
बुधे द्वादशस्थे रिपूणां विवादो व्ययो गुप्तचिन्ता च कर्णे विकारः ॥
बारहवें भाव में बुध: शत्रुओं से झगड़े, ख़र्च, छिपी चिंता, कान, आँख और कफ की परेशानी, अनचाहा समय।
रिःफस्थितस्सुरगुरुर्बहुलव्यथाकृच्छत्रुप्रवादन्नृपभीतिकरो हि वर्षे ॥
बारहवें भाव में गुरु: पीड़ा, शत्रुओं की बुराई, राजा का भय, आँख और शरीर का दर्द, हानि, भय, शोक।
व्ययगतभृगुजे स्यात्सद्व्ययो वातपीडा रिपुजनपरिवादो नेत्रयोश्चापि रोगः ॥
बारहवें भाव में शुक्र। अच्छा ख़र्च, वात की परेशानी, निंदा, आँख की बीमारी, शत्रुओं का भय, शोक, बुखार, उलटी, गहरा भय।