हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
त्रैलोक्यप्रकाशे ॥द्वादशे शोभनः खेटो विवाहादिषु सद्व्ययम् ॥क्रूरोप्यसद्व्ययं राजदस्युभ्यः कुरुते ग्रहः ॥
बारहवें भाव में अच्छा ग्रह विवाह आदि पर अच्छा ख़र्च कराता है। बुरा ग्रह भी बुरा ख़र्च कराता है, राजाओं और चोरों के कारण।
सरल अर्थ: बारहवें में अच्छा ग्रह: धन अच्छे कामों पर जाता है। बुरा ग्रह: धन राजा और चोरों के कारण जाता है।
व्यये सूर्ये नृपाद्दण्डश्चंद्रे क्षीणे च कष्टतः ॥
बारहवें में ग्रह: सूर्य, राजा से जुर्माना; चंद्रमा, कठिनाई में ख़र्च; मंगल, खेल पर; बुध, व्यापार में।
जीवे धर्मव्ययस्तत्र शुक्रे वेश्यादिकर्मसु ॥
बारहवें में ग्रह: गुरु, धर्म के काम पर ख़र्च; शुक्र, आनंद पर; शनि, कठोर बातों पर।
वर्षतंत्रे ॥
ताजिक नीलकंठी 20.8 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।