हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
अत्रोदाहरणं संज्ञातन्त्रे ॥स्त्रीलाभपृच्छा तनुरस्ति कन्यास्वामी बुधः सिंहगतो दशांशैः ॥सूर्यांशकैर्देवगुरुः कलत्रं दृष्टिस्तयोर्नास्ति मिथोथ चंद्रः ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 2.26
यहाँ संज्ञातंत्र में एक उदाहरण है: यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 2.26 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 2.26 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
चापे वृषे चोभयदृश्यमूर्तिः शीघ्रोर्कभा १२ गैरथवा भवांशैः ११ ॥
उदाहरण आगे: चंद्रमा बुध से प्रकाश लेकर गुरु को देता है। पत्नी दूसरे के ज़रिए मिलती है।
अयमर्थः ॥ अत्र लग्नेशकार्येशयोः परस्परं षडष्टगत्वात् दृष्टिर्नास्ति अथ शीघ्रश्चंद्रोन्योन्यं बुधं गुरुं च पश्यन्स्वस्मादल्पांशाद्बुधात्तेजो गृहीत्वा स्वस्मादधिकांशाय गुरवे ददौ तस्मात्परहस्तात्स्त्रीलाभः ॥
नक्त का उदाहरण: बुध और गुरु एक-दूसरे को नहीं देखते। चंद्रमा बुध से प्रकाश लेकर गुरु को देता है। पत्नी दूसरे के ज़रिए मिलती है।
अत्र स्थानदृष्टिसद्भावेपि दीप्तांशातिक्रमेण नक्तयोगो भवतीत्युक्तं यादवेन ॥
राशि की दृष्टि से नक्त: ग्रह सीमा से बाहर हैं। बीच का तीसरा ग्रह तेज़ से प्रकाश लेकर धीमे को देता है। सफलता देर से, दूसरे के ज़रिए मिलती है।