हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
अत्रोदाहरणम् ॥भाग्यप्रश्ने मेषलग्नम्भौमः कन्यागतो गुरुः ॥भाग्यपस्तत्र तत्रैव संस्थितौ रविमन्दगौ ॥सर्वे दिगंशप्रमिता रद्दोयं फलनाशकः ॥
यहाँ एक उदाहरण है। भाग्य के प्रश्न में लग्न (उदय राशि) मेष है। मंगल कन्या में चला गया है, और गुरु भी। गुरु भाग्य का स्वामी है। वहीं, उसी राशि में, सूर्य और शनि खड़े हैं। सब दस अंश पर हैं। यह रद्द (कमज़ोर ग्रह का फल बिगाड़ना) है। यह फल को बिगाड़ता है।
सरल अर्थ: रद्द का उदाहरण, भाग्य का प्रश्न: मेष लग्न, चार ग्रह कन्या में, सब 10 अंश पर। फल बिगड़ जाता है।
वातल्लग्ने मीन संस्थः कुजो मकरगो गुरुः ॥
रद्द का उदाहरण: मंगल मीन में और गुरु मकर में, दोनों 10 अंश पर। पहले बुरा, बाद में अच्छा।
वातल्लग्ने कर्कसंस्थो भौमो वा मीनतो गुरुः ॥
रद्द का उदाहरण: मंगल कर्क में और गुरु मीन में, दोनों 10 अंश पर। पहले अच्छा, बाद में बुरा।
इति रद्दः ॥ अथ दुःफालिकुत्थयोगः ॥ तत्र दुःफालिकुत्थयोगलक्षणन्ताजिकभूषणे ॥
दुफालिकुत्थ: धीमा ग्रह अपने घर, उच्च या अपने समूह में है। वह अधिकार में न रहने वाले तेज़ ग्रह से योग बनाता है। यह अच्छा फल लाता है।