हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 3 · सोलह ताजिक योग
षोडशयोगाध्यायः
अथ समोत्तमकंबूललक्षणम् ॥इंदुः पदोनः स्वर्क्षोच्चस्थितेनाप्युत्तमं तु तत् ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 2.42
अब सम-उत्तम कंबूल (इत्थशाल को चंद्रमा का सहारा) का लक्षण। यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 2.42 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 2.42 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र पदोनं द्विविधं एकं तावद्ग्रहाणां समगृहसमहद्दासमद्रेष्काणे समनवांशगतत्वम् ॥ द्वितीयं सूक्ष्मे प्रातिविकलारूपे समगृहहद्दाद्रेष्काणनवांशानामादौ प्रांते वावस्थितत्वमिति जीर्णटीकाकृत् ॥
पादोन के दो अर्थ हैं। सम ग्रह के स्थान में खड़े होना, या उसके बिल्कुल आरंभ या अंत पर खड़े होना।
उदाहरणम् ॥
सम-उत्तम कंबूल का उदाहरण: धन के लाभ का प्रश्न, तुला लग्न। शुक्र तुला में 7 पर; दूसरे का स्वामी मंगल मकर में।
नवांशो मिथुने चंद्रो ज्ञहद्दायां शरांशकः ॥
सम-उत्तम कंबूल का उदाहरण, आगे: मंगल 9 पर; चंद्रमा मिथुन में 5 पर, सम ग्रह बुध के हद्दा में।