हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 2 · दृष्टि, बल और फल
दृष्टिसाङ्गबलेष्टकष्टाद्यानयनाधिकारः
तत्र प्रथमं त्रिधामैत्र्यादिसहितं मैत्रीचक्रमुक्तं रोमकताजिके ॥मित्रं तृतीयपंचमनवमैकादश ३।५।९।११ गतोपि योयस्य ॥धनरिपुमृतिरिष्फेषु च २।६।८।१२ समो ग्रहस्स्यादिति ज्ञेयम् ॥
पहली तरह का मैत्री चक्र (मित्रता का चक्र), तीन तरह की मित्रता वाला, रोमक ताजिक में बताया गया है। दूसरे ग्रह से तीसरे, पाँचवें, नौवें या ग्यारहवें स्थान में खड़ा ग्रह उस ग्रह का मित्र है। दूसरे, छठे, आठवें या बारहवें स्थान में खड़ा ग्रह सम है। ऐसा जानना चाहिए।
सरल अर्थ: स्थान से मित्र: दूसरे ग्रह से तीसरे, पाँचवें, नौवें या ग्यारहवें में खड़ा ग्रह उसका मित्र है। दूसरे, छठे, आठवें या बारहवें में वह सम है।
शत्रुस्तथैकतुर्य्ये जायास्थाने तथा दशमे १।४।७।१० ॥
स्थान से शत्रु: दूसरे ग्रह से पहले, चौथे, सातवें या दसवें में खड़ा ग्रह उसका शत्रु है।
द्वितीयं विशेषबलोपयुक्तम्पञ्चधामैत्रीचक्रमुक्तम्मुक्तावल्याम् ॥
दृष्टि से पाँच दर्जे: नौवें और पाँचवें से महामित्र, तीसरे और ग्यारहवें से मित्र, दूसरे, छठे और आठवें से सम। चौथे और दसवें से शत्रु, सातवें और पहले…
तृतीयम्मित्रशत्रुरूपमैत्रीचक्रमुक्तं तत्रैव ॥
केवल दृष्टि से मित्र और शत्रु: चाही दृष्टि, अनचाही दृष्टि, कोई दृष्टि नहीं। या उनकी अपनी दृष्टि के माप से जाँचिए।